اثرات سوء دي اكسين ها بر بدن انسان
|
|
تکنیک SCAMPER ( سوالات ایده برانگیز ) در کار آفرینی
|
این تکنیک به نام سئوالات ایده برانگیز ویا صورت تطبیقی (shecklist ) نیز معروف است.کلمه ی اسکمپر از حروف اول هفت کلمه تشکیل شده است .هر یک از آنها نشانه ی یک جهت و سمت و سوی فکری است که شامل یک سری سئوالات تیپ می باشد.
این تکنیک که کاربرد اصیلش بر پایه ایده یابی فردی طراحی شده است ،می تواند به نحو بسیار اثر بخشی برای گروه ها نیز مفید باشد.به عنوان مثال می توان از آن ،قبل از جلسات یورش فکری استفاده کرد.هدف اصلی این تکنیک تحریک قدرت تصور است تا آنرا در جهات و ابعاد مختلف و ضروری به حرکت در آورد .این تحریک بوسیله یک سری سئوالات تیپ و ایده برانگیز صورت می گیرد که شخص در رابطه با مسئله مورد نظرش از خود سئوال می کند و نهایتا با افزایش ایده ها ،کیفیت ایده ها تضمین و ارتقا می یابد.
نظر به اهمیت و فراگیری این تکنیک ،برای هر یک از جهات فکری ،تعدادی سئوال نمونه و تعدادی مثال واقعی ارایه و در پایان ،تمریناتی برای هر یک از آنها تهیه شده است .لازم به توضیح است که مقصود از تمرینات این بخش گرفتن نتیجه ای کاربردی ،دقیق و صحیح و قابل اجرا نیست بلکه انتظار می رود خواننده با کوشش ذهنی که در این تمرینات به عمل می آورد آمادگی بیشتری برای ایده یابی در مسایل و امور واقعی و اجرایی خود پیدا کند. جایگزینی (substitute ) : برای یافتن ایده های بیشتر می توان از خود سئوالهایی از این نوع کرد "چه چیزی را می توانیم جانشین این کنیم؟و یا (بجای این چه چیز دیگر...؟) جستجو برای جایگزینها یک روش سعی و خطاست که همه ما می توانیم در زندگی روزمره ی خود آن را بکار بریم . تغییر این بجای "آن"به اشیا محدود نمی شود بلکه با این تیپ سئوالات می توان مکانها ،اشخاص ،عواطف و حتی ایده ها را انتقال و جایگزین نمود. بسیاری از ایده های ارزشمند جدید از طریق جستجو برای یافتن جانشینی برای چیز دیگری بدست آمده است .جانشیتی تا آنجا پیش می رود که می توان یک چیز را با هیچ و سپس هیچ را جانشین چیز دیگری کرد.(مثال واقعی سوم) سئوالهای نمونه ـ چه مواردی را می توانیم بجای موارد فعلی بکار بریم؟ ـ از چه فرآیند دیگری می توانیم استفاده کنیم؟ ـ چه نیروی محرک دیگری بهتر کار می کند؟ ـ بجای تبلیغ در تلویزیون از چه روش دیگری می توانیم تبلیغ کنیم؟ بجای او چه کسی را ...؟ مثالهای واقعی ـ ارشمیدس برای تشخیص میزان ناخالصی تاج زرین ، آن را در آب فرو برد و حجم آنرا بدست آورد و با ضرب کردن حجم در وزن مخصوص طلا و مقایسه ی آن با وزن طلای خالص متوجه ناخالصی تاج و میزان آن گردید. در واقع بجای اندازه گیری حجم تاج ،اندازه ی جابجایی آب را بدست آورد. دکتر ایروینگ لنگ موار بجای خلا لامپهای گاز تنگستن ،آرگون را مصرف کرد که نهایتا منجر به تولید لامپ مهتابی گردید.شرکت تولید کننده ی نرم افزاری در فروش خدمات پس از فروش خود (نگهداری ـآموزش و ...) دچار مشکل بود.ابتدا فکر کردند بطور کلی خدمان پس از فروش را حذف کنند و به دنبال آن نتیجه گرفتند که می توانند شرکتهای خدماتی وابسته ی خود را حذف و از طریق اینترنت خدمات شرکت را ارایه دهند. تمرین سئوالات جایگزینی : ـ بجای کاغذ از چه چیز دیگری می توانیم برای نوشتن استفاده کنیم؟ ـ برای یافتن کلمه ی مورد نظر در لغت نامه ها بجای جا انگشتی از چه طریق یا از چه چیزی می توان استفاده کرد؟ ـ هنگام بارندگی از چه طریقی می توان مانع خیس شدن موی سرگردید (به غیر از چتر ،کلاه یا روشهای معمول دیگر) ـ چه وسیله یا چه طریقی می تواند جایگزین چراغ راهنمایی رانندگی شود تا وقت افراد پشت چراغ قمز تلف نگردد؟ ـ بجای امتحانات کتبی ،شفاهی یا عملی چطور می توان علم با مهارت افراد را اندازه گیری کرد؟ سعی کنید در حوزه ی کاری خود چیز جدیدی را جایگزین چیز دیگری نمایید(اعم از شئی،فکر،روش،سیستم،واحد،استراتژی،هدف،بسته بندی ،شخص و ...) ترکیب(Combine ) غالب ایده ها از طریق ترکیب به دست می آیند تا آن حد که عده ای معتقدند سنتز به عنوان اساس خلاقیت تلقی می گردد.برای هدایت تصور به این مسیر می توانیم از خود سئوالاتی از این نوع بکنیم: سئوالهای نمونه ـ چه ایده هایی را می توان ترکیب کرد؟ ـ یک آلیاژ چطور است؟ ـ اگر مخلوط شود چه می شود؟ ـ ترکیب هدفها چطور است؟ ـ چطور است بطور دسته جمعی ...؟ ـ دسته ای از انواع مختلف چطور است؟ ـ چطور است واحدهای سازمان را ادغام کنیم ؟ ـ تولید عینکهایی که عدسی آنها دو تکه است (دوربین و نزدیک بین) مثالهای واقعی ـ نایلون از ترکیب هوا ،زغال ، آب،نفت،گاز و محصولات فرعی کشاورزی مانند چوب ذرت و پوست جو ساخته می شود. ـ برای شستن پنجره های قطار ،برس بزرگی ساخته شد که یک لوبه آب درون آن تعبیه شده بود. تمرین سئوالات ترکیبی : ـ از چه روشهایی می توان دنیا طلبی و سعادت اخروی مردم و جامعه را تواما تنظیم نمود؟ ـ چطور می توان منفعت جویی فردی را با مسئولیت پذیری اجتماعی جمع کرد؟ ـ کدامیک از وسایل اداری یا آشپزخانه را می توان با هم ادغام کرد؟ ـ چطور می توان پیتزا را با غذاهای ایرانی ادغام کرد؟ ـ چطور می توان بازی فوتبال را با ورزش ژیمناستیک ادغام کرد؟ ـ در مورد کالا یا خدماتی که سازمان شما ارایه می کند فکر و تدبیری کنید که ضمن افزایش کیفیت ،هزینه ها کاهش یابد. اقتباس یا انطباق (Adapt or Adopt ) بجاست که در هر گونه تلاش به منظور ایده جویی ،تمام مشابهات ممکن جستجو گردد.البته برای این منظور باید از تداعی معانی استفاده کرد. طرح پرسشهای زیر برای هدایت ذهن و نیز اینکه قدرت تصور به سمت تداعی معانی برود،بسیار مفید است .همچنین این پرسشها کمک شایانی است برای اقتباس از موارد مشابه یا انطباق موضوع با مواردیگر. سئوالهای نمونه ـ این را شبیه چه چیزی می توانیم بسازیم؟ ـ آیا چیز مشابهی وجود دارد که بتوان از آن اقتباس کرد؟ ـ چه ایده های دیگری پیشنهاد می کنید؟ ـ این به چه چیز شبیه است؟ ـ تقریبا همه ی آهنگها اقتباسی است (جز آهنگ هستی) مثالهای واقعی ـ رودلف دیزل،ساخت موتورهای دیزلی را از فندک اقتباس کرد. ـ در جنگ جهانی دوم ،نیروهای مسلح امریکا نیاز مبرمی به هواپیما داشتند لیکن هر هواپیما می بایستی تا آخرین پیچ و مهره کامل می بود.کارگران زن باید مهره های فولادی را به داخل سیم کرده و روی آن گرانیت بپاشند.یک سرپرست با اقتباس از پیچ چوب پنبه باز کنی ،سیم بلندی را گرفته و آن را به صورت پیچهای چوب پنبه باز کن در آورد.این سیم وقتی به سرعت در درون جعبه ی پر از مهره می چرخید،می توانست بیش از یکصد مهره در دقیقه بیرون آورد. تمرین سئوالات اقتباسی: ـ چطور می توان از واژه و شرایط "بهشت" و "جهنم" برای سازماندهی ،سیستم های کنترل ،تشویق و پاداش و پیشنهادها در سازمان الهام گرفت؟ ـ فرض کنید تولید کننده تشک هستید،برای تولید تشک از چه چیزهایی می توانید الهام بگیرید؟ ـ تصور کنید تولید کننده ی خودکار هستید و می خواهید در کارتان از پنیر الهام بگیرید؟ ـ تلویزیون را شبیه چه چیزهایی می توان ساخت؟ ـ نقش سازمان شما در اجتماع ،شبیه نقش کدامیک از اجزا یا عوامل طبیعی در نظام طبیعت است؟ ـ کارکرد و نقش محصول یا خدمات تولیدی سازمانتان را با الهام از نقشهای دیگر شرح دهید به عنوان مال اگر تولید کننده ی مداد پاکن هستید .می توانید با الهام از مسایل مذهبی مثل گناه و روشهای پاک کردن آن چنین بگویید: مداد پاکنهای ما در بین مداد پاکنهای دیگر مثل حج است در بین سایر شویندگان گناه از قبیل : رد مظالم،توبه ،استغفار و کفاره و یا می توانید مداد پاکن را به مواد شوینده ،برف،کارواش،تعمیر کار،پزشک و.... ارتباط دهید. تغیییرـ بزرگ سازی (Modify _Magnify) : یک تغییر جزیی می تواند به مقیاس زیادی درچیزی یا ایده و فکری تاثیر بگذارد. با طرح سئوالات این تیپ،قدرت تصور را به سمت ایده های جدید هدایت می نماییم .کمدینها از طریق یک تغییر جزیی که جنبه ی جدیدی ایجاد کند استفاده های فراوانی می برند در حالی که واقعا آنان چیز جدیدی را ایجاد نمی کنند.مثلا تنها با تغییر فاعل در جمله ای از رشتی به اصفهانی یا قزوینی موضوع کاملا عوض می شود.بهر حال با طرح سئوالهایی در زمینه ی ایجاد تغییر،ذهن متوجه مسایل جدیدی میشود که ممکن است به ایده ی جدیدی نیز ختم گردد. همچنین جستجو برای بزرگ سازی ،قسمت مهمی از تکنیک اسکمپر است. سئوالهای بزرگ سازی شامل امکانات نا محدودی است که از طریق جمع و ضرب حاصل می شود. سئوالهای نمونه : ـ چه تغییری می توانیم در این موضوع بدهیم؟ ـ چطور است شکلش ،رنگش،سرعتش و ...را تغییر دهیم؟ ـ آیا باید بزرگتر ،قوی تر،با ارزش تر و ... گردد؟ ـ چه تغییری در فرآیند آن می توانیم بدهیم؟ ـ چرا آنرا چند برابر نکنیم ؟ ـ اگر آن را انحنا دهیم ،چه اتفاقی می افتد؟ ـ غول پیکر چطور است؟ مثالهای واقعی - تنوع رنگ در تلفن و اتومبیل عامل مهمی در فروش آنها شد. - عرضه و فروش مرغ تکه ای. - وارد کردن حرکت در تابلوهای برقی تحول بزرگی در صنعت تبلیغات ایجاد کرد. - تولید لاستیکهای پهن. - لاستیک اسفنج برای ساختن بالش و متکا مناسب نبود. شخصی فکر کرد که لاستیک خام را مانند نان می توان پخت و بدین ترتیب اکنون صندلی ها و تشک های لاستیکی را که از لحاظ حرارت مناسبترند در دسترس داریم. - دو تا شدن برف پاکنهای ماشین. تمرین سئوالات تغییر و بزرگ سازی: - فکر کنید چطور می توان بازی فوتبال را با دو توپ سفید و قرمز انجام داد که مهیج باشد؟ - تصور کنید دانه های برنج هر کدام به اندازه یک کدو باشد. در آن صورت چه مسایل و شرایط جالب و با ارزشی به وجود خواهد آمد؟ - حداقل شش چیز را پیشنهاد کنید که اگر نوعی رایحه معطر به آن بیفزایند، فروش آن را بالا ببرید. - عرضه لاستیک اتومبیل رنگی چه مزایا و معایبی خواهد داشت؟ - حداقل شش چیز را پیشنهاد کنید که اگر اندازه آن از نظر حجم، وزن، طول، عرض و.... بیشتر گردد فروش آن بیشتر شود. - سعی کنید در شکل حروف الفبای فارسی یک تغییر منظم ایجاد کنید؟ - چه تغییراتی می توان در نانهای سنتی ایران ایجاد کرد؟ (مواد ،وزن،پخت،اندازه ،فرآیند کار،مواد اضافی و تکمیلی و...) - اگر بخواهید کالا یا خدماتی را که سازمان شما ارایه می کند طبق سلیقه و خواست تک تک مشتریان ،تولید شود(تولید سفارشی) چه مزایا و معایبی به وجود خواهد آمد؟ - اگر قانون،شما را مجبور کند که کالای تولبدی خود را از نظر مقیاس (حجمی یا وزنی یا طولی و... بر حسب نوع کالا یا خدمات شما ) دو برابر وضع فعلی تولید و عرضه نمایید چه کار خواهید کرد؟ کاربردهای دیگر (Put to other uses ) یکی از شیوه های اساسی و مهم در خلاقیت و ایده سازی جستجوی کاربردهای دیگر و جدید برای محصولات و خدمات موجود است.از آنجایی که بطور کلی اختراعات به دو دسته ی کلی تقسیم می شوند1-اختراعاتی که در آن وسیله داده شده و هدف موزد نظر است .هدف چنانکه مغز از هدف به وسیله و از سئوال به جواب سیر می کند2-اختراعاتی که در آن وسیله داده شده و هدف،مورد نظر است.از آنجایی که با پیشرفت علوم،نوع دوم بیشتر بکار می آید،این تیپ سئوالات برای اینگونه اختراعات و خلاقیتها بسیار اثر بخش می باشد، زیرا تفکر و سعی برای یافتن کاربردهای تازه درباره ی موضوع مورد نظر ،تصور فرد را برای انعطاف و شکستن قالبهای ذهنی و دیدن موضوع از زوایای مختلف تحریک می نماید.مثلا فردی برای یک سنجاق کیلیپس 40 کاربرد مشخص کرده است که نشانه ی گسترش و قدرت تصور وی می باشد. 1-پوست کندن پرتقال 2- ساعت آفتابی 3ـپنجره 4ـبرگ 5ـمیز 6ـ رادیو 7ـ لامپ برق 8ـ چفت کیف دستی 9ـقلم 10ـ تایر ( پاک کردن شیارهای تایر اتومبیل) 11ـ گوش 12ـ سیب زمینی 13ـآلمان (برای نشان دادن آلمان روی نقشه) 14ـ کبوتر 15ـ بطری 16ـ کفش 17ـ کتاب 18- فنجان 19- ابر 20- فلفل 21- شیشه 22- صندلی 23- باغ 24- آشپزخانه 25- چوب 26- باران 27- آب 28-روز تعطیل 29- ناهار 30- گاراژ 31- چای 32- درخت 33- شیر آب 34- خانه 35- خدمتکار 36-روزنامه 37- موز 38- آیینه 39- گربه 40- سفینه فضایی( به وسیله ذوب کردن میلیونها کلیپس) جهت روشن تر شدن موضوع و اهمیت آن و همچنین شفاف تر شدن اثر قالبهای ذهنی و نقش این تکنیک در رهایی از ٱنها دو مسئله زیر را حل کنید. مسئله اول: با توجه به شکل شماره (5) فکر کنید چطور آن مرد می تواند ریسمان دوم را گرفته و با ریسمان اول گره زند.در حالی که فقط می تواند از یک تله موش و یا از یک عدد گیره ی لباس ( گیره ای که برای خشک کردن لباس روی بند استفاده می شود) استفاده کند. مسئله دوم: تصور کنید در یک میهمانی رسمی ،لوله ای که محتوی یک توپ پینگ پنگ است بر روی زمینی سخت محکم شده است و باید طوری توپ را از لوله خارج کنید که به توپ و لوله هیچکدام صدمه ای وارد نشود .در حالی که فقط تعدادی لیوان پر از یخ در اختیار دارید. اغلب مردم قادر به حل مسایل فوق نیستند چون در واقع در دام کاربرد تله موش و گیره لباس یا لیوان یخ می افتند و فکر می کنند آنها تنها یک کاربرد دارند (کاربرد معمولی و سنتی) لذا نمی توانند تصور کنند که می توانند از آنها برای موارد دیگر استفاده نمایند .این مشکل در ادبیات خلاقیت "تثبیت کارکرد" نامیده می شود.اما از آنجایی که این تثبیت در بعضی موارد آثار خطرناکی به همراه دارد،ترجیح می دهم آن را" دام کار کرد " یا "دام وظیفه" بنامم. همچنانکه عده ای از ما ،وظیفه ی انسان را تنها به سه چیز یعنی پول،مسایل جنسی ،و " موزیک و عده ای آنرا بع موارد مختلف دیگری تقلیل می دهیم .لذا هر گروه ،از سایر خصوصیات ،استعدادها ،فرصتها و وظایف خود غافل مانده و متاسفانه اغلب وقتی متوجه می شوند که دیر شده است .پاسخ مسئله اول: می توان با بستن تله موش یا گیره ی لباس به سر یکی از ریسمانها و تاب دادن آن ،دو ریسمان را گرفته و بهم گرده زد. پاسخ مسئله دوم: می توان یخها را آب کرد و آن را داخل لوله ریخت تا توپ شناور شده و از لوله خارج شود اما نکته ی مهم در این است وقتی چند سطل آب در اختیار افراد قرار گرفت ،بلافاصله همه یک صدا گفتند:آب را داخل لوله می ریزیم تا توپ خارج شود ،اما هنگامی که فقط یخ در اختیار داشتند نمی توانستند کاربرد دیگر یخ را متصور شوند. سئوالهای نمونه چه استفاده هایی می توان از موارد زاید کرد ؟ چگونه می توان این موضوع را تغییر داد تا برای کاربرد جدید مناسب گردد؟ در چه محصولات دیگری می توان از مواد موسسه استفاده کرد؟ کاربردهای دیگر استعداد فرزندم چیست؟ با محصولات مردود شده یا ایده های شکست خورده چه می توان کرد؟ 50000 محصول شیمیایی و دارویی از دود کارخانه ی ذوب آهن بدست می آبد و پیش بینی می شود تا 500000محصول فرعی افزایش یابد. مثالهای واقعی ویلهم رونتگن (Wilhelm Roentgen ) وقتی به اشعه ی ایکس دست مثالهای یافت نمی دانست که این اشعه چیست و لذا آن را اشعه ) وقتی به اشعه ی ایکس دست مثالهای یافت نمی دانست که این اشعه چیست و لذا آن را اشعه x یا مجهول نامید چون هیچ کاربردی برای آن در نظر نداشت. تا اینکه دیگران با طرح سئوال کاربردهای مختلف آن بردند. شخصی کوشید دو عموی خود را که مدتها تماس خانواده ،با آنها قطع شده بود بیابد.با وجودی که مدتها جستجو نمود هرگز آنان را پیدا نکرد.لیکن در این جستجو متوجه ی استعداد خود،دریافتن افراد گمشده ،گردید و از خود پرسید : چگونه می توانم این استعداد را بکار برم؟ این سئوال منجر به ایده ی تاسیس موسسه "یافتن افراد گمشده " گردید و پس از مدتی 65000 زن برای یافتن شوهرانشان از وی استمداد خواسته و بران این کار حق الزحمه پرداخت کردند. تمرین سئوالات کاربردهای دیگر: کاربردهای دیگر پوست پسته احتمالا چه می تواند باشد؟ کاربردهای دیگر اضافات ناخن انسان چه می تواند باشد ؟ از افراد تنبل و ته پرور در چه شرایطی یا مشاغلی می توان استفاده کرد که حتی از افراد معمولی و زرنگ نیز کارایی ،اثر بخشی و بهره وری بیشتری داشته باشند؟ چه تغییری در کالاها یا خدماتی که سازمان شما تولید یا ارایه می کند می توان داد که به محصول یا خدمات شما کاربرد تازه ای اضافه شود. کاربردی برای نوار چسب تدبیر کنید که تا به حال هرگز شنیده نشده باشد. گاهی می توان برتوانایی خلاقیت خود با تدبیر کردن راههای کوچک سازی بیفزاییم . برای این منظور باید جستجوی خود را به (( مقادیر کمتری ازاین )) معطوف کنیم. درمسیر کوچک سازی می توان از سؤالهای تقسیمی ، تفریقی وحذفی برای هدایت ذهن به سمت ایده سازی کمک گرفت. (( ساده کردن)) قسمتی ازنبوغ درصنایع است وتقریبا درتمام موارد به معنی تدبیر کردن چیزهایی است که باید حذف شود. ساده کردن درطراحی امر خوبی است اما درتولید از اهمیت بسیار بالایی برخورداراست. سؤالهای نمونه - چه مطلبی رامی توان نا گفته گذاشت؟ ( دردیپلماسی چنین سکوتی طلایی است) - آیا می توان این را سریعتر انجام داد؟( زمان را کاهش داد؟) - مینیاتور چطوراست؟ - چگونه می توان آنرا متراکم ، فشرده وجمع وجورترکنیم؟ - چه می شود اگر کوچکترشود؟ - چه می شود اگر کوتاه تر یا سبک ونازکتر شود؟ - چطور است این را از آن مجزا کنیم؟ - چه چیز را می توان حذف کرد؟ مثالهای واقعی - ساعتهای جیبی وساعتهای مچی کوچک. - چترهای تاشو که درکیف جای می گیرند. - امواج صوتی ونوری با طول موج کوتاه تر. - موتورهای انژکتوری جهت سبکتر کردن موتورهای دیزلی به وجود آمد. - لوله های آب آتش نشانی نمونه ای ازپرسش سؤالات کوچک سازی وحذفی است. - عینک های ایمنی دارای دو عدسی بودند تا اینکه درزمان جنگ به دلیل محدودیتهای اقتصادی یک نفر ازخود سؤال کرد چرا دو عدسی؟ چرا نتوان با یک عدسی آنرا ساخت. نتیجه این سؤال باعث شد تا عینکهای ایمنی تک عدسی ساخته شود. - بسته بندی وفروش مرغ تکه ای. تغییر ترتیب( Rearange ) ازخود سؤال کردن ممکن است به ما کمک کند تا تصورات ما به زمینه های مرتبط بیشتر از سابق سیر کند. با طرح سؤالات این تیپ ( تغییر ترتیب یا تسلسل) ایده های بی شماری می توان بدست آورد. خوشبختانه انگیزه برای تغییر ترتیب، یک خصوصیت ذاتی است. کودکان دربدو تولد بلوکها را درالگوهای مختلف وبه ترتیبهای متفاوتی روی هم قرار می دهند. حتی این تیپ سؤالات می تواند درمورد ترتیب علت ومعلول نیز مطرح گردد، چون ما همیشه نمی دانیم که علت کدام ومعلول کدامست. لذا گاهی مناسب است جای علت ومعلول عوض شود(( ممکن است احتمالا علت این باشد؟)) ویا برعکس درمورد آنچه ظاهرا علت به نظر می رسد پرسیده شود(( ممکن است این معلول باشد؟)) سؤالهای نمونه - چه می شود اگر این تسلسل تغییر داده شود؟ - به چه نحو دیگری می توان درترتیب قرارگرفتن اینها تغییر ایجاد کرد؟ - این قطعه نسبت به آن قطعه کجا باید قرارگیرد؟ - چه زمان دیگری برای آن کاربهتراست؟ - آیا کالسکه باید قبل ازاسب باشد؟ مثالهای واقعی - کاپیتان یک تیم بیسبال 362880راه برای تغییر ترتیب 9 بازیکن دارد. - طراحی اتویبیلهای موتور پشت. - انتخاب زمان مناسب برای پخش آگهی های تجاری ازتلویزیون. - تغییر ساعات شروع وخاتمه کارادارات به منظور کنترل ترافیک. برگرفته از کتاب : تکنیک خلاقیت/ جلیل صمد آقای منبع:www.creativity.ir |
کارآفرين کيست ؟
|
به دليل نقش و جايگاه ويژه كارآفرينان در روند توسعه و رشد اقتصادي، بسياري از دولتها در كشورهاي توسعه يافته و درحال توسعه تلاش ميكنند با حداكثر امكانات و بهرهبرداري از دستاوردهاي تحقيقاتي، شمار هر چه بيشتري از جامعه را كهداراي ويژگيهاي كارآفريني هستند به آموزش در جهت كارآفريني و فعاليتهاي كارآفرينانه تشويق و هدايت كنند.
كارآفرينان با مهارتي كه در تشخيص فرصتها و موقعيتها و ايجاد حركت در جهت توسعة اين موقعيتها دارند، پيشگامانحقيقي تغيير در اقتصاد و تحولات اجتماعي محسوب ميشوند. آنها تصديق ميكنند كه موفقيت و بقاء در چشماندازهايبرخواسته از فردا، نيازمند چالاكي، قوة ابتكار و خلاقيت است. علاوه بر اين كارآفريني به ريسكپذيري، نوآوري و كنشكارآفرينانه هم نياز دارد. بر اساس نظريات اقتصادي و تجارب حاصله در اقتصادهاي رو به رشد، «كارآفرينان» موتور محركهتوسعه و رشد اقتصادي محسوب ميشوند و بالطبع اشتغالزايي يكي از رهآوردهاي مهم كارآفريني ميباشد. متاسفانه در كشور ما و در چند برنامة اخير توسعه، توجه خاص به اين مهم نشده و حتي ميتوان گفت كه اين مفهومبراي بسياري از دستاندركاران و افراد جامعه ناشناخته و غريب ميباشد. شايد به همين دليل تاكنون برنامهريزي و بسترسازيمناسبي در حوزههاي اقتصادي، اجتماعي و نظام آموزشي كشور براي توسعة كارآفريني به ويژه در دانشگاههاي كشور صورتنپذيرفته است. كارآفرينان نقش كليدي در توسعه اقتصادي و تحولات اجتماعي دارند. كارآفرينان به عنوان عناصر اصلي در تسريعتوسعه كشورهاي در حال توسعه و در تجديد حيات و استمرار توسعه كشورهاي صنعتي مورد توجه و مطالعه بودهاند. در شرايطكنوني اقتصاد كشورمان كه با مسائل و نارساييهاي مهمي نظير فرار مغزها، بيكاري يا كمكاري به ويژه فارغالتحصيلان دانشگاههاو نيروي انساني متخصص، كاهش سرمايهگذاري دولت، عدم تحرك و رشد اقتصادي كافي روبروست، پرورش و آموزشكارآفرينان توسعة كشور از اهميت مضاعفي برخوردار است. كليات موضوع كارآفريني تعاريف و مفهوم كارآفريني: واژة «كارآفريني» واژهاي است نو، كه از كلمهاش نميتوان به مفهوم واقعي آن دست يافت.اين واژه معادل Entrepreneurship در زبان انگليسي است و ريشة آن از زبان فرانسوي گرفته شده است. به عبارت ديگر هنوزدر فارسي معادل دقيقي براي انتقال «مفهوم» كارآفريني وجود ندارد و اغلب واژه كارآفريني شنونده ناآشنا به آن را به اشتباهمياندازد. اما بين استادان دانشگاهها، دانشجويان رشتههاي اقتصاد، مديريت و برخي محافل علمي اين واژه تا حدودي مصطلحشده است. به طور كلي «كارآفريني» از ابتداي خلقت بشر و همراه با او در تمام شئون زندگي حضور داشته و مبناي تحولات وپيشرفتهاي بشري بوده است. ليكن تعاريف زياد و متنوعي از آن شده است. با اين همه، مفهوم و ماهيت اصلي كارآفريني هنوزشناخته شده نيست و نميتوان تعريف استاندارد و جامع و مانعي از آن به دست داد. پاسخ به پرسشهاي زير در شناخت بهترمفهوم كارآفريني موثر خواهد بود: چه كسي كارآفريني ميكند؟ (كارآفرين كيست؟) كارآفرين چرا كارآفريني ميكند؟ (علل كارآفريني چيست؟) كارآفرين چه كاري را انجام ميدهد؟ (كارآفريني چيست؟) كارآفرين چگونه كارآفريني ميكند؟ (مكانيسم و فرآيندكارآفريني چگونه است؟) كارآفريني تحت كدام شرايط زماني و مكاني وقوع مييابد؟ (بسترو محيط كارآفريني بايد چگونه باشد؟) مفهوم و ايدة كارآفريني، مفهومي جديد و متعلق به عصر حاضر نميباشد. اين مفهوم از قبل از قرون وسطي مطرح بودهكه در طول زمان دچار تحولاتي نيز شده است. به طور خلاصه، كارآفرين سازمان دهنده و فعال كننده يك واحد اقتصادي (ياغير اقتصادي) و كسب و كار به منظور دستيابي به سود (دستاوردهاي) شخصي (يا اجتماعي) است. يك كارآفرين به منظور تحقق ايدهاش عوامل مورد نياز مانند: زمين، نيروي كار، مواد مصرفي و سرمايه را فراهم آورده و بااستفاده از قدرت تصميمگيري، مهارتها و استعدادهاي فردياش در طراحي، سازماندهي، راهاندازي و مديريت واحد جديد، ايدهاش را تحققميسازد و از اين راه به كسب درآمدميپردازد. همچنين در اين راه يكعدم موفقيت را به دليل فعاليت درمحيط غير قابل كنترل و مبهم و باموانع پيش بيني نشده ميپذيرد. ازنظر علم اقتصاد، كارآفرين فردياست كه با صرف زمان و انرژي لازم،منابع، نيروي كار، مواد اوليه و سايردارائيها را به گونهاي هماهنگميسازد كه ارزش آنها و يا محصولاتحاصل از آنها نسبت به حالتاوليهاش افزايش يابد (ايجاد ارزشافزوده كند). همچنين كارآفرين سرمايهدارنيست ولي قادر است از سرمايههاي راكد به خوبي استفاده كند. همچنين او مخترع، عالم، متخصص و هنرمند نيست ولي توانبهرهبرداري مناسب از علم، تخصص و هنر ديگران را دارد. بطور كلي؛ كارآفريني به فرايند شناسايي فرصتهاي جديد، ايجاد كسب و كار و سازمانهاي جديد، نوآور و رشد يابنده برايبهرهبرداري از فرصتهاي شناسايي شده اطلاق ميشود كه در نتيجه آن كالاها و خدمات جديدي به جامعه عرضه ميشود. اهميت كارآفريني: مطالعات نشان ميدهد كه از نظر برخي از اقتصاددانان و صاحبنظران و دانشمندان مديريت، موتور حركت و رشد اقتصاديك جامعه كارآفرينان هستند كه در محيطي رقابتي و در شرايط عدم تعادل (و نه تعادل ايستا) جامعه را به حركت در ميآورندو توسعه ميبخشند. كليد موفقيت كارآفريني، يافتن روشهاي خلاقانهاي است كه با بكارگيري تكنولوژيهاي جديد يا بازاريابيبهتر، سريعتر و كم هزينهتر كالاهاي جديد، خواستههاي بشري را به نحو احسن برآورده ميسازند. اين به معناي توليد كالاهايموجود با هزينههاي كمتر يا ارتقاء كيفيت آنها و يا به معناي ايجاد بازارهايي براي كالاهاي كاملاً جديد است. تعاريفي كه از كارآفريني ارائهشد، مبين آن است كه، كارآفرينمنتظر سرمايهگذاري و ايجاد شغل ازطرف دولت نيست. او خود با شناختصحيح از فرصتها و استفاده ازسرمايههاي راكد امكاناتي را فراهمنموده و با سازماندهي و مديريتمناسب منابع، ايدة خويش را عمليمينمايد. او تنها خودش شاغلنميشود، بلكه بدون اتكاء به دولت،در بخش غيردولتي براي تعدادديگري نيز شغل ميآفريند و علاوه برآن نقش مهمي در توليد و«اشتغال مولد» دارد. اين امر سبب كاهش نرخ بيكاري بدون نياز به سرمايهگذاري دولت براي ايجاد اشتغال ميگردد. البته دولتميتواند با ارائه تسهيلات و پيگيري سياستهاي مناسب، حركت كارآفرينان را شدت و شتاب بخشد. اهميت كارآفريني از نظر ايجاد اشتغال: كارآفريني مترادف ايجاد اشتغال نيست. كارآفريني در واقع فرآيند ايجاد و تاسيس كسب و كار يا سازمان جديد است، امايكي از اثرات قابل توجه آن ايجاد اشتغال است. مطالعاتي كه در ايالات متحده آمريكا صورت گرفته است نشان ميدهد كه از 20ميليون شغل ايجاد شده و جديد در طي سالهاي 1990 ـ 1980 بيش از 5/3 ميليون شغل ناشي از ايجاد و تامين كسب و كارهايكارآفرينانه جديد بوده است. مطالعات ديويد برچ (Birch) در اواخر دهة 1970 ميلادي نشان داده است كه بيش از 70% ازمشاغل جديد در شركتها و سازمانهايي ايجاد ميشوند كه در مسير رشد قرار دارند. همچنين مطالعات در ايران نشان ميدهد كه در فاصله سالهاي 75 ـ 1355 هجري شمسي بيشترين ميزان اشتغال جديددر اقتصاد ايران به شكل كاركنان مستقل (خويش فرما) بوده است. متاسفانه بدليل عدم حمايت از اين كارآفرينان و سوق دادنآنها در مسير رشد و توسعه ، بزرگترين چالش اقتصاد ايران در دهة 1380 هجري شمسي بحران بيكاري خواهد بود. در حالي كهاگر در فاصله 20 سال مذكور حمايتي جدي از كارآفرينان صورت ميگرفت به گونهاي كه هر يك تنها يك نفر ديگر را به استخدامخود در آورند، در اين صورت بزرگترين مشكل اقتصادي دهة 1380 در اقتصاد ايران كمبود نيروي كار ميبود. به هر تقدير اهميت كارآفريني از نظر ايجاد اشتغال باعث شده است تا طي دهههاي 80 و 1990 ميلادي به تدريج وفاقعمومي در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه ايجاد گردد، مبني بر اينكه بحران بيكاري به جز از طريق توسعه كارآفريني ودميدن روح نوآوري در كالبد اجتماعي امكانپذير نميباشد. به همين دليل كشورهايي نظر ايالات متحده آمريكا، كانادا، فنلاند،هند، مالزي، سنگاپور، استراليا و آلمان سياستها و برنامههاي حمايتي گستردهاي را از كارآفرينان تدوين و به مرحله اجراگذاشتهاند. نكته: در شرايط اقتصادي فعلي و نرخ بالاي بيكاري در كشورمان،ناخودآگاه كلمه «كارآفريني» و كلمه «اشتغال زايي» موارد استفاده مشابهيپيدا كرده است و كلمه كارآفريني براي مجموعه اقداماتي كه به ايجاداشتغال ميانجامد نيز استفاده ميشود. مثلاً به هر گونه سرمايهگذاري كهباعث ايجاد اشتغال شود يا هر گونه افزايش مهارت فني يا حرفهاي كهاحتمال اشتغال به كار را افزايش دهد و براي كسي كار ايجاد كند نيزكارآفريني اطلاق ميشود. ليكن هيچكدام از اينها كارآفريني(Entrepreneurship) كه در نظريات توسعه مطرح شده است نميباشد.چرا كه براساس نظريات اقتصادي و تجارب حاصله در اقتصادهاي روبه رشد«كارآفرينان» موتور محركه توسعه و رشد اقتصادي محسوب ميشوند و در نتيجه اشتغال زايي يكي از فرآوردهها و معلولهاياين مهم ميباشد. نقش و ويژگيهاي كارآفرينان در جامعه: كارآفرينان به عنوان موتور توسعه اقتصادي، نقشها و ويژگيهاي مختلف و متنوعي را در جامعه ايفا ميكنند كه هر يك ازاهميت ويژهاي برخوردار است. از طرفي هر كارآفرين بالقوه يا بالفعل، به يك نسبت از اين ويژگيها و قابليتها برخوردار نيست. لذاكارآفرينان طيف متنوعي را شامل ميشوند كه همين باعث تنوع در تعريف كارآفريني و كارآفرين شده است. معهذا موارد زير ازاهم اين ويژگيها و نقشهاست. ويژگيهاي كارآفرينان: ـ نوآوري (Innovation) ـ خلاقيت (Creativity) ـ مخاطرهپذيري (Riskbearing) ـ اعتماد به نفس (Self- Confidence) ـ دانش فني (Technical Knowledge) ـ استقلال (Independent) ـ هدفگرا (Goal- Oriented) ـ مركزكنترلداخلي (Enternal locus of control) ـ عكسالعمل مثبت نسبت به مشكلات و موانع (Positive reaction to set back) ـ تواناييبهايجادارتباطات(Communication Ability) ـ توفيقطلبي (need for Achievement) ـ تمايلبهمسؤوليتپذيري(Desir for Responsibility) نقش و آثار كارآفرينان در جامعه: عامل اشتغالزايي عامل ترغيب و تشويق سرمايهگذاري عامل تعادل در اقتصادهاي پويا عامل تحول و تجديد حيات ملي و محلي (كارآفريني فراتراز شغل و حرفه است، بلكه يك شيوة زندگي است،) عامل توليد (همانند زمين، نيروي كار و سرمايه) عاملساماندهيوسازماندهيمنابعواستفادهاثربخش از آنها عامل انتقال تكنولوژي عامل شناخت، ايجاد و گسترش بازارهاي جديد عامل نوآوري و روانكنندة تغيير عامل كاهش بوروكراسي اداري (كاهش پشتميزنشيني ومشوق عملگرايي) عامل تحريك و تشويق حس رقابت عامل يكپارچگي و ارتباط بازارها ضرورت پرورش و آموزش كارآفرينان: به طور سنتي در جوامع صنعتي و به طور معمول در كشور ما كارآفرينان از طريق سعي و خطا و بقاء اصلح انتخاب شدهاند.كساني كه در خود توان ايجاد كسب و كار جديد را ميبينند با كشف فرصتهاي موجود در جامعه انجام نوعي مطالعه امكانسنجي فني و اقتصادي، بسيج منابع پراكنده و مالي و انساني، دستيابي به تكنولوژيهاي مرتبط و بالاخرهبا قبول خطر شكست وارد ميدان كسب و كار ميشوند. اما از اين ميان اين گروه معمولاً جمع كوچكي (حدوداً 13) خطر شكستزودرس را پشت سر ميگذراند و به مراحل پيشرفتهتر كسب و كار ميرسند. كارآفريناني كه بدين نحو وارد عرصه كسب و كارميشوند معمولاً از آموزش ويژهاي جز آنچه در مشاغل قبلي خود آموختهاند برخوردار نيستند. حال اين پرسش مطرح شده است كه با استفاده از دانش مديريت و ساير علوم اجتماعي و اقتصادي تا چه حد ميتوان فرآيندانتخاب و پرورش كارآفرينان را آسانتر، كم هزينهتر و اثر بخشتر از جريان سعي و خطا كرد. پرسش فوق موضوع پژوهشهاي متعددي در دانشگاهها و مراكز پژوهشي كشورهاي صنعتي بوده است. در نتيجه همينپژوهشها اكنون آزمونهايي براي سنجش و پيش بيني قابليتهاي كارآفريني داوطلبان ايجاد كسب و كار و نيز برنامههايآموزشي براي ارتقاء قابليتهاي كارآفريني افراد مستعد تدوين و تنظيم شده است. گرچه خصايص ذاتي و موروثي افراد مانند هوش، خلاقيت، عزم و اراده و جسارت و خطر پذيري، سهم مهمي در شخصيت وعملكرد كارفرمايان داشته است، ليكن اينگونه نيست كه هر كس داراي اين ويژگيها باشد حتماً يك كارآفرين است. بلكه او يككارآفرين بالقوه ميباشد. تحقيقات بسياري تاييد ميكند كه فرآيند و برنامههاي آموزشي خاصي ميتواند با تغيير بينش و فرهنگ افراد و تجهيز آنها بهدانش و مهارتهاي خاص، راهي را كه آنها احتمالاً با سعي و خطا و گذشت زمان طولاني به آن ميرسند بسيار كوتاه نموده و بهسرعت يك كارآفرين بالقوه را به يك كارآفرين بالفعل تبديل كند. لذا بدليل اهميت و نقش كارآفرينان در دو دهة گذشته،برنامههاي آموزشي ويژهاي و به شكلهاي متنوعي براي آموزش و پرورش كارآفرينان در دانشگاههاي كشورهاي پيشرفته و درحال توسعه ارائه ميگردد كه از جمله مباحث اين دورهها ميتوان به موضوعاتي از قبيل: آشنائي با كارآفريني و خود اشتغالي،بازاريابي و فرصتهاي بازار، اصول امكانسنجي اقتصادي، آشنائي با قوانين تجارت و ايجاد شركت خصوصي، مقررات مالي وعمليات بانكي، مقررات مالياتي، مديريت منابع مالي، اصول سازمان و مديريت، مديريت منابع انساني، آشنايي با كارآفرينانموفق و تجارب آنها و... اشاره نمود. منبع :www.creativity.ir |
بازيافت شيشه از آغاز تا كنون
|
بازيافت شيشه چهار هزار سال قابل از ميلاد مسيح، شيشه به صورت يک لعاب آبگونه تزييني در خاور ميانه استفاده مي شد. ظرف هاي شيشه اي رنگي براي خوردن و آشاميدن از سال 1550 گسترش يافته و مورد استفاده قرار گرفته است. قديمي ترين شيشه صاف و شفاف، يک گلدان ريخته گري شده در نينواي آشور است که در حدود 800 سال قبل از ميلاد توليد شد و اکنون در موزه British لندن قرار دارد. در قرون هجدهم و نوزدهم شيشه بسيار گران بود و براي کاربردهاي محدود همانند توليد پنجره هاي شيشه اي رنگي کليسا استفاده مي شد. در ابتداي قرن بيستم با انقلاب صنعتي توليد شيشه با مقياس بزرگي آغاز گرديد. براي مثال توليد لامپ سبک شيشه اي ماشين در سال 1926 آغاز شد. امروزه شيشه ماده گران بهايي به شمار نمي رود و براي بسته بندي مواد، توليد پنجره و ساير محصولات استفاده مي شود. شيشه هاي جديد از چهار ترکيب شن، خاکستر سودا( کربنات سديم)، سنگ آهک و ساير افزودني ها ساخته مي شود. اين افزودني ها شامل آهن در رنگ (قهوه اي يا سبز)، کروميوم(فلز درخشان)، فلز لاجورد در رنگ سبز مايل به آبي، آلومينا براي دوام و برم براي بهبود عمليات حرارتي به آن افزوده مي گردد. سالانه تمامي شيشه استفاده شده در اروپا در حدود 6/11ميليون تن تخمين زده مي شود. صنعت شيشه در انگلستان با به کارگيري تکنولوژي بالا ظرفيت بازيافت خود را به بالاي يک ميليون تن در سال رسانيده است. وابستگي مواد ديگر و قابليت غيرقابل انکار شيشه، با توجه به تمامي مشکلات، بازيافت آن يک مساله اجباري و اضطراري مي باشد. 7 درصد شيشه ها به طور ميانگين از زباله هاي خانگي توليد مي شود، به طوري که در سال 2001 بيش از 5/2 ميليون تن از اين مواد سوزانده شده است. براي ساخت شيشه انرژي زيادي در استخراج و حمل و نقل مواد صرف مي شود. در اين فرآيند ترکيب مواد را بايد در دماي بسيار بالا انجام داد و حجم بالاي سوخت فسيلي استفاده شده در آن دي اکسيد کربن و گازهاي گلخانه اي بسياري توليد مي کند. به طور مثال در سال 2002 در صنعت شيشه انگلستان در حدود 8611000000 کيلووات ساعت برق مصرف شد و 8/1 ميليون تن دي اکسيد کربن از سوخت فسيلي در کارخانه ها توليد گرديد. يک کوره کارآمد حدود 4 گيگا ژول برق براي گداختن يک تن شيشه لازم دارد. شيشه را مي توان به عنوان يک ماده ساده بازيافت نمود و ساختار آن در گونه هاي مختلف بازيافت از بين نمي رود و اين بسيار مهم است. در مورد توليد بطري هاي شيشه اي مي توان گفت که 80 درصد از کل شيشه مصرف شده بازيافتي است که Cullet ناميده مي شود. Cullet که همان خرده شيشه است، ساختار شناخت شده اي براي کارخانه ها دارد و به صورت خرده شيشه بومي شناخته مي شود. نمودار اگر شيشه بازيافتي براي ساخت بطري و جارها استفاده شود، انرژي لازم براي کوره ها کاهش مي يابد. علاوه بر حمل و نقل و مراحل توليد، حدود 315 کيلوگرم از توليد CO2 در هر تن شيشه ذوب شده کاهش يافته است. از بازيافت دو بطري شيشه اي انرژي لازم براي جوش آمدن آب براي 5 فنجان چاي توليد مي شود. بازيافت، تقاضاي بازار براي مواد اوليه را کاهش مي دهد. اين مساله استفاده از مواد را کم نمي کند اما هزينه خاک برداري را کاهش مي دهد و اگر از منظر ديگري به آن توجه کنيم، فوايد استفاده مجدد و بازيافت به محيط زيست مرتبط مي شود. براي بازيافت هر تن شيشه حدود 2/1 تن از مواد اوليه صرفه جويي مي شود. بازيافت موجب کاهش ضايعات شيشه در کره زمين مي شود. هر چند شيشه مستقيما سلامت زمين را تهديد نمي کند و مي توان آن را به مدت نامحدودي ذخيره نمود.
نوع شيشه ظروف شيشه اي استفاده مجدد بازيافت بانک هاي شيشه شرکت هاي جمع آوري کننده يا ديگر بخش ها، خرده شيشه را به صورت تناژ تحويل مي دهند. زماني که خرده شيشه ها جمع آوري مي شوند، آلودگي آنها جدا شده و سپس با مواد ديگر در کوره هاي ذوب مخلوط مي شوند. سپس در قالب يا بادکن هاي مکانيکي به بطري و جار جديد تبديل مي شوند. ناهماهنگي رنگ بخش شيشه هاي Flat بخش فيبرهاي شيشه اي (Fiber Glass)
خلاصه بررسي مواد بسته بندي شيشه بهترين ماده براي بسته بندي افراد بسياري مصرف ماءالشعير در شيشه را ترجيح مي دهند. منبع:مجله توسعه و فناوری صنعت بسته بندی |
گسترش سرطانهای دستگاه گوارش بواسطه کودهای نیترات
در حالی که کشورهای پیشرفته دنیا استفاده از کودهای حاوی نیترات و کادمیوم را به دلیل سرطان زا بودن آن حذف کرده اند، برای واردات این کودها به کشور یارانه پرداخت می شود.
به گزارش خبرگزاری مهر، دبیر پنجمین همایش سالانه انجمن سرطان ایران با هشدار نسبت به شیوع سرطانهای دستگاه گوارش گفت: بقایای سموم و کودهای شیمیایی در محصولات کشاورزی سلامت ایرانیان را به خطر انداخته و ضروری است از به کارگیری کودهای ازت ممانعت به عمل آید.
دکتر پیام آزاده که به مناسبت برپایی پنجمین همایش سالانه انجمن سرطان ایران که 28 تا 30 مهرماه در تهران برپا می شود، سخن می گفت با اعلام این خبر افزود: پژوهشهای مبتنی بر شواهد نشان داده که «نیترات» باعث سرطان گوارش می شود.
وی با اشاره به اینکه استفاده از کودهای اوره- فسفر سبب بزرگ و سنگین شدن سیب زمینیها می شود، تصریح کرد: کود ازت به عنوان یک عامل سرطان زا شناخته شده و در حالی مردم را به خوردن سبزی و سیفی جات به منظور مقابله با سرطان ترغیب می کنیم که به دلیل استفاده از کود ازت این سبزیجات منشا سرطان ها هستند.
دکتر آزاده یادآور شد: گیاهان غده ای مانند سیب زمینی بیشتر کودهای اوره- فسفر جذب می کنند و دلیل تیره و سیاه شدن سیب زمینی پس از برش خوردن و در معرض هوا قرار گرفتن، وجود نیترات است که همان گونه که اشاره شد، ماده ای سرطان زاست.
وی اظهار داشت: مصرف بیش از حد سموم دفع آفات در شمال کشور باعث افزایش روزافزون سرطان های دستگاه گوارش در این مناطق شده است.
دبیر پنچمین کنگره انجمن سرطان ایران با تاکید بر اینکه سال هاست که کشورهای توسعه یافته به ویژه آمریکا، بهره گیری از کودهای ازت را به دلیل سرطان زا بودن آنها برای مردم ممنوع اعلام کرده اند، یادآور شد: این در حالی است که در کشور ما برای واردات این کودها یارانه پرداخت می شود که ضروری است، مسئولان امر این هشدار را جدی گرفته و در جهت کاهش آمار سرطان در کشور گامهای اساسی بردارند.
منبع: جالب نیوز
طرح جامع مدیریت پسماند شهر تهران ( مصوب شورای اسلامی شهر تهران )
منبع:سایت شورای اسلامی شهر تهران
تصفیه فاضلاب با انرژی خورشیدی در پژوهشگاه صنعت نفت
| |
|
به گزارش خبرنگار شانا، جمعیت جهان در حال افزایش و منابع آب آشامیدنی رو به کاهش است و به باور بسیاری از کارشناسان، جهان در آینده با مشکل کمبود آب رو به رو خواهدشد. افزایش مصرف آب و کمبود حاصل از آن که بر اثر آلودگی نیز تشدید میشود، سبب شده است تا تامین آب بهداشتی به یکی از دغدغههای اساسی جامعه جهانی تبدیل شود، در این میان توانایی بازیافت آب، امکان دسترسی به یک منبع مناسب را برای مصارف گوناگون ایجاد میکند. آب شرط اصلی وجود حیات است و بیشتر واکنشهای شیمیایی در محیط آبی صورت میگیرد، همچنین به علت خواص ویژه، نقش تنظیمکنندهای در طبیعت دارد و آن را در برابر تغییرات ناگهانی دما حفظ میکند، به طور کلی حدود 69 درصد آب مصرفی جهان، جهت کشاورزی و آبیاری و 23 درصد به مصرف صنایع میرسد و مصارف خانگی تنها حدود 8 درصد را شامل میشود. در کشورهای توسعه یافته، کشاورزی و صنایع، بیشترین مصرف آب و صنایع بالاترین نقش را در آلودگی آن دارند. در واقع این عنصر حیاتی پس از مصارف گوناگون (خانگی، کشاورزی، صنعتی و...) به پساب تبدیل میشود. به منظور جلوگیری از آلودگی آب و محیط زیست به وسیله این پسابها باید راهکارهایی برای تصفیه و استفاده مجدد از آنها به کار گرفت. نزدیک به سه دهه است که سازمان بهداشت جهانی و برنامه محیط زیست سازمان ملل با طرحی به نام GEMS (سیستم مراقبت زیست محیطی از جهان)، کیفیت محیط زیست را با اندازهگیری کیفیت هوا، آب، آلودگی مواد غذایی و همچنین از طریق شاخصهای بیولوژیک تحت مراقبت دارد. سیستم شبنم خورشیدی از روشهای جدید بازیافت آب و پساب است که بر اساس تراوش تبخیری( Pervaporation) کار میکند، انرژی مورد نیاز این سیستم از طریق تشعشع خورشیدی تامین میشود. این سیستم اولین بار برای بازیافت آب شیرین از آب دریا مورد استفاده قرار گرفت و با توجه به استفاده از غشا در این سیستم، انتظار میرود در کاربردهای بازیافت آب از پسابهای آلوده و شور در مقایسه با روشهای معمول، آب با کیفیت مناسبی حاصل شود. در سراسر دنیا تا کنون این تکنیک جدید به وسیله شرکت Solar dew B.V هلند و با همکاری شرکت شل انجام شده و هم اکنون طرح ابتدایی این روش به منظور ارزیابی مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. اولین مدل نمونه در جزایر قناری و سپس در عمان راهاندازی شد. نمکهای محلول و دیگر آلودگیهای موجود در پساب در طرف دیگر غشا تغلیظ میشوند. جریان پساب غلیظ شده در غشاها به آهستگی به سمت تانک نگهداری پساب تغلیظ شده حرکت می کند و در آنجا نگهداری میشود. به این ترتیب غلظت نمک، فلزات و دیگر مواد آلودهکننده پساب در غشا مانده و افزایش مییابد. در عمل تصفیه، آب از دیواره غشا عبور می کند و به سطح غشا می رسد که بر اثر حرارت حاصل از تابش نور خورشید، آب در سطح بیرونی تبخیر میشود و ترکیبات نمکی در محلول باقی میمانند. به دلیل اختلاف غلظت نمک در دو طرف غشا، مواد آلودهکننده به فاز آبی برمیگردند و در غشا غلیظ میشوند. به طور کلی سیستم شبنم خورشیدی از روشهای جدید بازیافت آب است که بر اساس تراوش تبخیری کار میکند. پدیده تراوش تبخیری فرآیندهای نفوذ و تبخیر را دربر میگیرد. این سیستم شامل بخشهای مختلف است. ابتدا پساب نمکی و آلوده در یک مخزن ذخیره می شود. پساب از این مخزن به صورت ثقلی و به طور مستقیم به درون غشاهای موجود که به شکل لولهای یا کیسهای بوده و در داخل محفظه اصلی قرار دارند، هدایت می شود. محفظه اصلی سیستم، یک اتاقک پلاستیکی شفاف است که غشاءها در داخل آن قرار میگیرند تا محفظه تبخیر برای عمل کندانس بخارات ایجاد شده به وجود آید. مخزن پساب تصفیه شده هم در این سیستم در نظر گرفته شده که سبب جمعآوری و ذخیره پساب تصفیه شده میشود، از این پساب تصفیه شده میتوان برای آبیاری و کشاورزی استفاده کرد. یک مخزن جمعآوری پساب تغلیظ شده نیز جهت جمع آوری این پساب ها در نظر گرفته شده است. در مناطقی که زمین فراوان و ارزان و میزان تابش نورخورشید زیاد باشد، برای تصفیه پسابهای نمکی و آلوده، سیستم تصفیه شبنم خورشیدی میتواند اقتصادی باشد. با توجه به شرایط اقلیمی کشور، این روش میتواند در مناطق جنوبی کشور که مشکل تصفیه فاضلاب هم دارند، به عنوان روشی مناسب و مقرون به صرفه مورد استفاده قرار گیرد. کسب نشان ویژه نوزدهمین کنگره جهانی نفت در مادرید اسپانیا به طرح تحقیقاتی استفاده از شبنم خورشیدی در تصفیه پسابهای صنعتی و پالایشگاهی از دیگر موفقیتهای چشمگیر این طرح است. این کنگره با حضور 21 هزار کارشناس از 60 کشور جهان از جمله ایران در اسپانیا برگزار شد. | |
| WWW.ASSALUYEH.COM |