معرفی دستگاه تولید کود کمپوست از زباله های تر

ماشین تبدیل کننده زباله تر به کود الی (تحت لیسانس کشور سوئد –ماشین مهرجورا)

 

 

مشخصات فنی دستگاه: (طول 3 متر ، عرض 25/1 متر و ارتفاع 50/1 متر )

 

ـــ مخزن اول که زباله های تر را در ان میریزند ودارای یک سیستم مجهز برای خرد کردن زباله های تر

 

 میباشد.

 

ـــ سیستم هوشمند برای تنظیم خاک اره مورد نیاز

 

ـــ مخزن دوم برای فراوری بهداشتی و طبیعی کود الی و مجهز به همزنهای قوی و سیستم تهویه اتوماتیک

 

برای تضمین کود با کیفیت به روش هوازی

این ماشین دارای سیستم برنامه ریزی هوشمند وسازگار با شرایط جوی میباشد وبزرگترین مزیت ان دارا

 

بودن  عمر مفید و طولانی است.

 

مراحل انجام کار :

 

1ـ ورود زباله تر و خرد کردن ان

 

2ـ فراوری کمپوست در مخزن اول

 

3ـ عمل اوری کمپوست در مخزن دوم

 

4ـ تخلیه و بسته بندی

 

موارد استفاده : این ماشین میتواند در اماکن و مجتمع های مسکونی(100-80 خانوار) ، شهرک ها ، پارک

 

-ها، سواحل دریاها (به علت مرطوب بودن ونا مناسب بودن برای دفن بهداشتی )، رستوران ها، هتل ها ،

 

روستاها ، و محل هایی که زباله های خشک وتر از مبدا تفکیک میشوند ، مورد استفاده قرار گیرد.

 

طریقه استفاده و کارکرد دستگاه :

 

ابتدا زباله های تر را در مخزن اول میریزند و این کار توسط خود اهالی مجتمع مسکونی که اموزش دیده اند

 

زیر نظر یک اوپراتور انجام میشود که در صورت کاملا" تفکیک شده بودن ومداومت در کار به اهالی در

 

پایان ماه باطری رایگان داده میشود ، این مخزن باید گنجایشش در دو هفته ابتدایی کار پر شود که ظرفیت

 

مخزن 50 کیلوگرم یا 100 لیتر میباشد ودر ان مخزن زباله های تر به وسیله یک خرد کن کاملا" خرد شده

 

وبه ان خاک اره برای تنظیم ازت و کربن وکاهش شیرابه زباله اضافه میشود حالا بعد از دو هفته زباله های

 

خرد شده به مخزن دوم تخلیه میشوند قابل ذکر است که همواره سیستم تهویه اتوماتیک هوای لازم را تامین

 

میکند .

 

در مخزن دوم به طور مداوم زباله ها توسط همزنها زیرورو شده و هوادهی میشود تا کمپوست با کیفیتی بدون

 

تولید بوی نامطبوع تولید شود، عمل اوری زباله های تردر این مخزن دو هفته به طول انجامیده و بعد از دو

 

هفته مهندس ناظر دمای کمپوست را تست میکند که باید در رنج 25-20 درجه سانتیگراد  وبه رنگ قهوه ای

 

تیره باشد.کمپوست اماده شده تخلیه و بسته بندی میشود .

 

 

قابل ذکر است که بهره برداری از دستگاه در بار اول چهار هفته و در دفعات بعدی دو هفته طول میکشد و

 

زباله تولیدی به ازا هر نفر 350-300 گرم روزانه میباشد که با توجه به فصل مواد متشکله ومیزان ان متغیر

 

است راهبری سیستم با توجه به نکات ذکر شده در فصل تابستان به علت شیرابه ی زیاد زباله های تولیدی

 

سخت تر از دیگر فصول سال است که خاک اره یا سوپر جاذبها باید این مشکل را مرتفع سازند .

 

مزایای استفاده از این دستگاه :

 

۱.انرژی مورد استفاده در ان از برق 3فاز 16 امپر میباشد که در مقایسه با هزینه جمع اوری و حمل و

 

نقل و دفع زباله مقرون به صرفه است .

 

۲.به دلیل مجهز بودن به سیستم هوادهی اتوماتیک وسیستمهای تهویه مناسب فاقد بو میباشد.

 

  ۳.دلیل انجام فرایندها در مخازن کاملا"بسته از جنس استیل ضد زنگ و پلی اتیلن از تولید شیرابه

 

وهر گونه الاینده زیست محیطی جلوگیری میشود.

 

  ۴.دستگاه بسیار صدای کمی دارد

 

۵.کاملا" ایمن بوده و فقط زمانی شروع به کار میکند که تمامی درهای ماشین بسته باشند.

 

۶.دارای بازدهی مناسب وتولید کمپوست وداشتن صرفه اقتصادی است (موارد استفاده در پارکها،

 

فضای سبز، مزارع وگلخانه ها وماده اولیه شرکتهای تولید کود مایع شیمیایی میباشد. )

 

7-  دستگاه دارای عمر مفید وطولانی میباشد.

 

 

 

تهیه و تنظیم : شکوفه بسیم – دانشجوی مهندسی بازیافت

گزارش بازدید از تصفیه خانه فاضلاب کارخانجات شیر پگاه تهران/ بیست و چهارم اردیبهشت ماه هشتادو هشت

گزارش بازدید سیستم تصفیه فاضلاب مجتمع کارخانجات شیر پگاه تهران

 

مجتمع کارخانجات شیر پگاه تهران در کیلومتر8 جاده قدیم کرج (بزرگراه فتح )  واقع شده و از سال 1333

 

تاسیس و گسترش یافته است هم اکنون دارای 5 کارخانه ی فعال به شرح ذیل است :

 

1. کارخانه 500 تنی محصولات پاستوریزه

 

2. کارخانه 200 تنی محصولات پاستوریزه

 

3. کارخانه تولیدات استریل

 

4. کارخانه تولید شیر خشک

 

5. کارخانه غذای کودک

 

ظرفیت اسمی کارخانه در طول 24 ساعت توانایی تولید 1200 تن محصول میباشد. که هم اکنون بنا به  

 

دلایلی 700 تن میباشد.

 

به طور متوسط طی 24 ساعت 3000-2500 متر مکعب فاضلاب ورودی  به تصفیه خانه میباشد .

 

تصفیه خانه فاضلاب مجتمع وسعتی در حدود 2000 متر مربع را در منتهی الیه جنوب شرقی به خود

 

اختصاص داده است .

 

COD  ورودی فاضلاب 2300-2000 میباشد .

 

سیستم تصفیه خانه تلفیقی از سیستم هوازی و بی هوازی میباشد که حدودا" 60٪-70 ٪  توسط سیستم بی

 

هوازی (UASB) و 30٪-40٪ توسط سیستم هوازی تصفیه صورت میپذیرد .

 

فاضلاب ورودی توسط لوله های انتقال از خطوط تولید  ابتدا وارد آشغالگیر میشود آشغالگیر محوطه ای

 

حدودا" یک در یک متر مربع را به خود اختصاص داده  و بگونه ای طراحی شده است که جامدات و دانه

 

های بزرگ موجود در فاضلاب در پره های فولادی گرفتار شده و تدریجا" توسط کارگران به وسیله ی

 

چنگک جمع آوری شده و به مانند پسماند جامد مدیریت میشود .

 

پس از این مرحله فاضلاب وارد مرحله ی دانه گیری شده که در این محوطه دانه های ریزتر  فاضلاب که از

 

آشغالگیر گذشته اند در تله ی مشبکی گیر میکنند .

 

در مرحله بعدی فاضلاب وارد مخزن بزرگتری به نام چربی گیری میشود در این مرحله در کف مخزن همزن 

 

دائما" فاضلاب را هم زده و باعث جمع شدن دانه های چربی وپیوستگی آنها در روی فاضلاب شده و به

 

صورت دستی جمع آوری میشود . البته به دلیل استفاده از سیستم بی هوازی در مرحله بعد این مرحله فعلا"

 

مورد استفاده قرار نمی گیرد .

 

در مرحله بعدی فاضلاب وارد مخازن متعادل سازی میشود به منظور خنثی سازی طبیعی در این مرحله با

 

توجه به اینکه PHبه شدت قلیایی میباشد رساندن ان به حالت نزدیک به خنثی به منظور تسهیل فعالیت

 

میکروارگانیسم های موجود در فاضلاب در مراحل بعد میباشد .در این مرحله به منظور پیشگیری از جمع

 

شدن چربی روی فاضلاب و عدم تشکیل کیک که سیستم را با مشکل مواجه میکند لوله های به شکل آب

 

پاش به صورت عمود از بالا متناوبا" آب را از بالا بر روی حوضچه متعادل سازی می پاشند .

 

در مرحله متعادل سازی فاضلاب در حقیقت ذخیره شده و با توجه به لزوم ورود دبی یکنواخت فاضلاب به

 

راکتورهای بی هوازی تدریجا" وارد انها میشود .

 

در مرحله بعدی فاضلاب با توزیع یکنواخت از کف چهار راکتور موجود UASBبا جریانی رو به بالا از

 

بستر لجن گرانوله بی هوازی عبور کرده و مواد آلی ان جذب و طی یکسری از واکنشهای بیوشیمیایی ابتدا

 

به مخلوط اسیدهای الی تخمیر و سپس به اسید استیک و گاز هیدروژن و گاز کربنیک تبدیل میشود در فرایند

 

پایانی این مرحله گازهای تولیدی شامل CH4وco2 میباشد که توسط لوله های خروجی گاز از قسمت

 

فوقانی راکتورها خارج و سوزانده میشود حجم گاز تولیدی در 24 ساعت مجموع 4 راکتور0/8 مترمکعب

 

بیوگاز میباشد که پیشنهاد میشود مخزن خاصی ذخیره شده و مورد استفاده مطلوب قرار گیرد.

 

در مرحله بی هوازی توده بیولوژیک که تولید گاز میکند تمایل به شناوری داشته ولازم است در طبقات

 

میانی راکتورها با جداسازی بیوگاز توده ی لجن گرانوله که ماده تاثیر گذار در واکنش میباشد حفظ شده واز

 

فرار ان همراه فاضلاب تصفیه شده جلوگیری شود که به این منظور لوله های خاصی برای جمع اوری گازها

 

تعبیه شده است .

 

در مرحله بعد فاضلاب خروجی برای تصفیه تکمیلی وارد دو حوضچه هوادهی بزرگ شده که در هرحوضچه

 

چهار همزن از کف به صورت مرتب فاضلاب را هم زده وهوادهی میکنند .

 

پس از این مرحله فاضلاب وارد دو تانک ته نشینی میشود که در این مرحله لجنهای فاضلاب در کف تانکها

 

جمع میشود . البته مقداری از لجن ته نشین شده برای ادامه تصفیه هوازی به حوضچه های هوادهی تزریق

 

میشود ولجن باقی مانده ازاد در بسترهای شنی خشک شده وتحویل پیمانکار به منظور خروج از کارخانه

 

میگردد . پیشنهاد میشود با مطالعه برروی ترکیبات لجن باقی مانده وانجام فرایند تصفیه تکمیلی از ان به

 

عنوان کود الی برای فضای سبز کارخانه استفاده شود.

 

در مرحله بعد فاضلاب تصفیه شده در صورت لزوم کلرزنی شده وبه وسیله پمپ جهت ابیاری وشستشوی

 

محوطه مورد استفاده قرار گرفته و مازاد ان با استفاده از خط انتقال لوله حدود4 کیلومتری به رودخانه کن

 

سرازیر میشود .

خروجی فاضلاب مجتمع توسط سازمان حفاظت محیط زیست کنترل شده که COD آن پس از نمونه گیری و

 

ارسال ان به ازمایشگاه معتمد محیط زیست بایستی در حد استاندارد های تعیین شده(60-20  )  باشد.

 

ازمایشگاه تصفیه خانه مبادرت به نمونه گیری از خروجی هر مرحله درهرساعت به منظور اندازه گیری

 

COD,PH  مینماید ودر هر روز هم یک بار اکسیژن محلول( DO )  را اندازه میگیرد .

 

میزان COD مورد انتظار در پایان تصفیه کمتر از 100 ومیزان اکسیژن محلول 0/2 تا 5/0ومیزان        هفت و نیم تا هشت  PH

 

برای مسوولان تصفیه خانه میباشد .

 

کل هزینه های ایجاد تصفیه خانه در سال 1388 سی و چهار میلیارد  ریال برآورد

 

شده است .

 

 

 

 

 

مدیرت پسماندهای بیمارستانی-قسمت سوم

جدول کدگذاری رنگی پیشنهاد شده برای مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی توسط:

WHO

نوع ظروف

نوع رنگ ظروف و علامت

نوع مواد زائد

کیسه های محکم پلاستیکی وعایق در برابر نشت یا ظروف مناسب برای اتوکلاو نمودن زائدات

زرد، علامت (بسیار عفونی)

مواد زائد بسیار عفونی

کیسه های پلاستیکی عایق در برابر نشت مواد یا ظروف

زرد

سایر مواد زائد عفونی،

مواد زائد پاتولوژیک و زائدات تشریحی

ظروف مقاوم در برابر سوراخ شدن

زرد ، علامت (مواد نوک تیز)

مواد نوک تیز

کیسه های پلاستیکی یا ظروف مقاوم در برابر مواد شیمیایی

قهوه ای

مواد زائد دارویی یا شیمیایی

جعبه های سربی برچسب دار با نشانه رادیواکتیو

نشان مواد پرتو زا

مواد زائد رادیواکتیو

کیسه های پلاستیکی

سیاه

مواد زائد معمولی (شبه خانگی)مراکز بهداشتی و درمانی


پس از بسته سازی مواد زائد بهداشتی با استفاده از وسایل یا کانتینرهای حمل و نقل به مراکز ذخیره

موقت تعین شده توسط مراکز بهداشتی و درمانی منتقل می شوند.


فصل پنجم

5- دفع زباله های بیمارستانی

روشهای دفع مواد زائد بهداشتی و درمانی با توجه به نوع ، ماهیت خطرات و شرایط مراکز تولید

کننده و بازده روشها به طور کلی می توان به سه گروه عمده از لحاظ الویت زیست محیطی تقسیم کرد:

5-1 بی خطر سازی و تصفیه :

هدف از تصفیه یا بی خطر سازی که اصطلاحاّ روشهای غیرسوز نامیده می شود تبدیل زباله های

خطرناک بیمارستانی به زباله های شهری می باشد که با توجه به نوع و ماهیت زباله ها می توان از

روشهای متداولی استفاده کرد :

5-1-1- بهداشتی کردن با بخار یا استرلیزاسیون

این روش که به عنوان اتوکلاو کردن نیز شناخته می شود یک روش عمومی مورد استفاده برای رفع

الودگی مواد زائد می باشد . برای استرلیزاسیون ، از زمان تماس 12 دقیقه ای با بخار اشباع شده و

حرارت 121 درجه سانتیگراد در بیمارستانها و مراکز بهداشتی و درمانی استفاده می شود.

نکته ی مهم در این روش توجه به زمان و دما می باشد. بنابراین ضروری است که تمام مواد زائد را

در معرض دمای مورد نیاز برای مدت زمان تعین شده قرار دهند.

در این روش برای تصفیه موثر و کافی ،گردش کامل هوا در سراسر قسمتهای مواد زائد لازم است.

5-1-2- بهداشتی کردن با تشعشعات ریز موجی یا امواج کوتاه ( میکروویو )

این روش یک فناوری نو محسوب می شود. در این روش امواج با بسامد کوتاه با سرعت تا عمق

توده ی مواد زائد عفونی نفوذ کرده و با ایجاد حرارت و گرمای لازم انها را ضدعفونی می نماید .

5-1-3- استرلیزاسیون با اشعه ی گاما

در این روش مواد زائد با بسته بندی درون یک جعبه ی فلزی که توسط دستگاه کنترل می شود به

درون اتاقی با ابعاد تقریبی 4×7×7 متربا منبع انرژِ ی کبالت 60 وارد شده و پس از ضدعفونی خارج

می شود.


5-1-4- استرلیزاسیون با گاز

در این روش که به دلیل نیاز به وجود افراد اموزش دیده و ماهر و همچنین مخاطرات شغلی کمتر

مورد استفاده قرار می گیرد مواد زائد در درون یک محفظه هوا جایگزین شده و تحت تاثیر یک عامل

اکسید کننده قوی مثل دی اکسی اتیلن یا فرمالدئید قرار گرفته و ضدعفونی می شوند.

5-1-5 ضد عفونی شیمیایی

در این روش مواد زائد در طول روز در داخل ظروف محتوی مواد شیمیایی از قبیل فرمالدئید ، اکسید

اتیلن ، گلوتارالدئید ، هیپوکلریت سدیم و دی اکسید کلر قرار داده می شود و در انتهای روز کاری

زباله های ضدعفونی شده به همراه سایر زائدات خانگی دفن و باقی مانده محلول با رقیق سازی توسط

اب به داخل فاضلاب تخلیه می شود.

5-2 زباله سوزی :

در روش سوزاندن زباله هدف اولیه از بین بردن خطرات مواد زائد و هدف ثانویه کاهش حجم

میباشد.این روش در حقیقت یک فرایند اکسیداسیون خشک در دمای بالا میباشد که پسماندهای الی و

قابل احتراق را به مواد غیر الی و غیر قابل احتراق تبدیل می کند.این روش شامل زباله سوزهایی با

طراحی های گوناگون و درجه حرارتهای متفاوت است.

5-2-1 زباله سوزهای نوع حرارتی پیرولیتیک

این نوع زباله سوزها شامل یک محفظه ی اولیه تجزیه کننده حرارتی که مواد زائد در اثر حرارت و

کمبود اکسیژن در دمای 800 تا 900 درجه سانتیگراد تجزیه و به خاکستر جامد و گاز تبدیل می

شود،در محفظه ثانویه پس احتراق گازهای تولیدی محفظه قبل (گازهای شامل دی اکسین ها و فوران)

در دمای 900 تا 1200 درجه سانتیگراد توسط یک مشعل با استفاده از هوای اضافی به منظور به

حداقل رساندن بو و دود سوزانده می شود.

5-2-2 زباله سوزهایی با کوره های چرخشی

در این نوع زباله سوزها پسماندها در یک کوره گردان با محفظه احتراق ثانویه با درجه حرارت

1200 تا 1600 درجه سانتیگراد سوزانده می شوند.


5-2-3 سوزاندن با حرارت پایین

در شرایط اصطراری و کمبود منابع و امکانات و در مناطق دور افتاده از این روش استفاده می

شود.فرایند سوزاندن پسماند در گودال روباز ، بشکه، محوطه اجرچینی شده ودر درجه حرارت کمتر

از 400 درجه سانتیگراد می باشد. این روش به دلیل عملیات ناقص و انتشار مواد سمی و گازهای

خطرناک و احتمال انتشار انها به منابع اب و خاک و ورود به چرخه مواد غذایی ، اب و هوای مورد

نیاز انسان توصیه نمی شود.

5-3 دفن بهداشتی

روش دفن بهداشتی در نبود روشهای دفع فوق الذکر و در مقادیر کم زائدات می تواند یک راه حل

جایگزین و موقت برای مدیریت پسماندهای بیمارستانی باشد. که شامل شیوه های متفاوتی می باشد.در

روش دفن بهداشتی موارد زیر باید مورد لحاظ قرار بگیرد.

ــ عایق بندی کف و دیواره به منظور به حداقل رساندن نشت شیرابه

ــ مکانیسم مناسب برای جمع اوری و تصفیه شیرابه

ــ پوشش نهایی مناسب به منظور جلوگیری از نفوذ اب باران به داخل ترانشه

ــ طراحی سیستم جمع اوری و گازهای متساعد شده

ــ ایجاد حفاظ فیزیکی و تدابیر امنیتی به منظور جلوگیری از افراد غیر مسوول

5-3-1 دفن به روش متراکم سازی

در این روش از ظروف با جنس پلی اتیلن یا بشکه های فلزی مقاوم استفاده می شود. زباله ها به

صورت متراکم در3/4 داخل انها پر شده و 1/4 مابقی با موادی نظیر پلاستیک مذاب ، سیمان و گل

رس پر شده و در زیر زمین دفن می شوند.

5-3-2 دفن به روش ترانشه ای

در این روش پسماندهای بیمارستانی در درون ترانشه های موازی و پس از رعایت موارد فوق الذکر

به صورت تلمبار روی هم و تحت فشار دفن شده و روی ان با خاک رس پوشانده می شود.

مدیرت پسماندهای بیمارستانی-قسمت دوم

3-2- منابع فرعی :

منابع فرعی شامل واحدهای کوچک بهداشتی ، مطب پزشکان ، کلینیک های دندانپزشکی ، تزریقات ،

شکسته بندی ، بیمارستانهای روانی ، موسسات معلولین ، مراکز غیر درمانی مانند سوراخ کردن

گوش ، تاتو ، مواد مخدر غیر قانونی ، مراسم تدفین و امبولانسها و درمان در خانه .


فصل چهارم

4- جمع اوری و حمل پسماندهای بیمارستانی

که به دو دسته تقسیم میشود:

4-1- جمع اوری مواد زاید جامد در داخل بیمارستان :

به منظور تسهیل در عمل جمع اوری کیسه های زباله می بایستی پس از پر شدن سه چهارم گنجایش

از طریق گره زدن پلاستیکی مسدود گردند . مسدود نمودن کیسه های زباله با استفاده از سیم و دیگر

وسایل فلزی ممنوع است. ظروف و اشیاء نیز قبل از دفع و خارج شدن از بخش یا بیمارستان باید در

ظروف قرمز رنگ ویژه زباله های عفونی قرار گرفته و کاملاّ بسته شوند. از تجمع زباله ها در محل

تولید بایستی اجتناب نمود. یک برنامه مدون جمع اوری باید به عنوان قسمتی از برنامه مدیریت

زبالهبیمارستانی در نظر گرفته شود.

4-1-1- روش جمع اوری زباله های بیمارستانی در برخی از بیمارستانهای تهران

ــــ بصورت دستی 84.2 درصد

ــــ به وسیله ی چرخ دستی 10.5 درصد

ــــ پرتاب زباله از راه کانال زباله یا اصطلاحاّ شوتینگ 5.3 درصد

بر اساس بررسی های موجود از 19 بیمارستان مورد مطالعه ی استان تهران 16 بیمارستان یعنی

84.2 درصد به روش دستی زباله های خود را از بخش های مختلف جمع اوری می کنند و در 2مورد

)استفاده می شود. shooting توسط چرخ دستی و در یک مورد از روش شوتینگ(

4-1-2- توصیه های ویژه در عملیات جمع اوری

ــــ زباله های بیمارستانی باید روزانه و یا بر اساس یک دوره زمانی مناسب جمع اوری شده و به

محل ذخیره اصلی و یا مرکزی منتقل شود.

ــــ هیچ کیسه ای نباید برداشت و یا جمع اوری شود مگر اینکه برچسبی مبنی بر محل تولید و نوع

زباله روی ان مشخص شده باشد.


ــــ کیسه ها یا ظروف زباله باید سریعا ّ با ظروف و کیسه های مشابه جایگزین شوند. ظروف و

کیسه های جمع اوری تمیز و اماده باید در محل تولید زباله به کفایت موجود و در دسترس باشد.

ــــ ظروف مورد استفاده برای جمع اوری اجسام نوک تیز و برنده باید دارای استحکام و قابلیت شست

میگویند. Safty Boxو شوی و نفوذ ناپذیری باشد ، اصطلاحاّ به ان ظروف

نکته : بر اساس پژوهش های موجود، 94.7 درصد از بیمارستانهای موجود در استان تهران ظروف

پلاستیکی همراه با کیسه ی پلاستیک و 5.3 درصد انها از ظروف استیل و پلاستیکی به طور همزمان

استفاده می نمایند.

4-1-3- ذخیره سازی

ایجاد یک محل ذخیره مناسب در محل بیمارستان یا مراکز بهداشتی و تحقیقاتی الزامی است. با توجه به مقدار زباله جمع اوری شده و دوره زمانی جمع اوری و اندازه ساختمان و اتاق ها ، بایستی ظروف یا کیسه های زباله در ناحیه مشخصی ذخیره شوند.

در صورتی که اتاق ذخیره با هوای سرد موجود باشد،زمان ذخیره زباله های بیمارستانی (فاصله بین

تولید و تصفیه ) نباید از مقادیر زیر بیشتر شود :

ـــ مناطق با اب و هوا و اقلیم معتدل 72 ساعت در زمستان

48 ساعت در تابستان

ـــ مناطق با اب و هوا و اقلیم گرم 48 ساعت در زمستان و فصول سرد سال

24 ساعت در تابستان و فصول گرم سال

زباله های سیتو توکسیک (داروهای درمان سرطان) باید جدا از سایر زباله های بیمارستانی و در یک

محل ایمن و مطمئن ذخیره سازی شود.

زباله های رادی اکتیو بای در ظروفی که دارای پوشش سربی هستند قرار داده شوند تا از انتشار انها

جلوگیری شود. ظروف زباله هایی که طی فروپاشی رادیواکتیو تولید می شوند باید با توجه به نوع

رادیونوکلئید ،تاریخ و جزئیات شرایط مورد نیاز برپسب زده شوند.


4-1-4- توصیه های اساسی برای حمل، ذخیره و یا جایگاه موقت زباله های بیمارستانی

ـــ محل ذخیره باید غیر قابل نفوذ ، دارای کف محکم و زهکش مناسب بوده و به راحتی قابل تمیز

کردن و گندزدایی باشد.

ـــ اب کافی در محل ، جهت شستشو موجود باشد.

ـــ باید به اسانی قابل دسترس بوده و دارای کارایی مناسب جهت جمع اوری و تخلیه زباله باشد.

ـــ از نور مستقیم خورشید مصون باشد.

ـــ از دسترسی حیوانات، حشرات و پرندگان به دور باشد.

ـــ دارای تهویه و نور کافی باشد.

ـــ محل های ذخیره نبایستی در نزدیکی اماکن تولید و اماده سازی مواد غذایی باشند.

ـــ تجهیزات شستشو، لباس های حفاظتی و کیسه ها و ظروف زباله باید به خوبی در نزدیکی محل

ذخیره موجود باشد.

در اکثر شهرهای ایران زباله بیمارستانی همراه با زباله های شهری جمع اوری ، حمل و دفن می شود

با توجه به جدول زیر از 934 بیمارستان کشور در 77.3 درصد انها زباله بیمارستانی همراه با زباله

ــ های شهری جمع اوری می شود.

در 176 بیمارستان شهر تهران 52.94 درصد از زباله های بیمارستانی همراه زباله های شهری

و47.05 درصد از انها مجزااز زباله های شهری دفن می شوند.


4-2- نگهداری، جمع اوری و انتقال پسماندهای مراکز بهداشتی و درمانی :

کلید رسیدن به مدیریت کارامد و کاهش مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی ، تفکیک (جداسازی) و

شناخت مواد زائد است. جابه جایی، تصفیه و دفع مناسب به تفکیک نوع مواد زائد، موجب کاهش

هزینه ها و حراست بیشتر از سلامت عمومی می گردد.

تولید کنندگان مواد زائد باید نسبت به جداسازی مواد در محل تولید احساس مسئولیت کنند و این فرایند

را طی مراحل ذخیره موقت و انتقال مواد زائد نیز انجام دهند. جداسازی مواد زائد باید به صورت

یکسان در سراسر کشور اجرا شود.

بهترین شیوه شناسایی انواع مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی تفکیک انها در کیسه ها یا ظروف

رنگی کد دار پلاستیکی است.

علاوه بر کد گذاری رنگی ظروف مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی، روشهای زیر نیز توصیه شده است :

ـــ مواد زائد متداول مراکز بهداشتی و درمانی باید برای دفع به پسماندهای خانگی اضافه شود.

ـــ مواد زائد نوک تیز صرف نظر از امکان الودگی باید با هم جمع اوری شوند. ظروف نگهدارنده این

مواد باید در برابرسوراخ شدن مقاوم (معمولاّ از جنس فلز یا پلاستیکهای فشرده) و درپوشهای مناسب

داشته باشند.

این ظروف باید سخت و نفوذناپذیر باشند، به نحوی که، نه تنها امکان نگهداری ایمن مواد زائد نوک

تیز فراهم گردد، بلکه از نشت مواد باقیمانده سرنگهای مصرفی به بیرون جلوگیری نمایند. همچنین

برای جلوگیری از سوء استفاده باید امکان دستکاری شان وجود نداشته باشد.

در برابر باز کردن یا شکستن مقاوم باشند. سوزنها و سرنگهای دفع شده باید مصرف ناشدنی گردند.

ـــ در مواردی که استفاده از ظروف پلاستیکی فشرده یا فلزی امکان پذیر نباشد یا هزینه زیادی داشته

باشد، می توان از ظروف مقوایی فشرده استفاده کرد.(سازمان جهانی بهداشت 1997)

برای تسهیل در انتقال می توان از یک لایه پوشش پلاستیکی استفاده کرد.

ـــ کیسه ها و ظروف مواد زائد عفونی با نشان بین المللی موادعفونی مشخص گردند.

ـــ مواد زائد بسیار خطرناک باید در صورت امکان بلا فاصله با اتوکلاو استریل شوند. در این صورت

باید در کیسه های مخصوص مناسب با فرایند تصفیه بسته بندی شوند. کیسه های قرمز ، مناسب برای

اتوکلاو ، توصیه شده اند.

ـــ مواد زائد سیتوستاتیک که بیشتر در بیمارستانهای بزرگ مراکز تحقیقاتی تولید می شوند، باید در

ظروف محکم و عایق در برابر نشت ، که با برچسب (( مواد زائد سیتوستاتیک)) مشخص شده اند،

جمع اوری شوند.

ـــ مواد زائد شیمیایی با مقادیر زیاد باید در ظروف مقاوم مخصوص مواد زائد شیمیایی بسته بندی

وبرای فرایندهای اختصاصی تصفیه فرستاده شوند(در صورت موجود بودن). این مواد در صورت

گوناگونی نباید با هم مخلوط شوند.

ـــ داروهای تاریخ گذشته یا کهنه باید به داروخانه ها برگشت داده شوند و در صورت الوده یا ریخته

شده یا بسته بندیهای الوده به بقایای داروهای به جا مانده به دلیل احتمال الوده کردن داروخانه نباید

برگشت داده شوند و باید در ظروف مناسب برای دفع جمع اوری شوند.

ـــ مواد زائدی که مقادیر زیاد فلزات سنگین دارند (مثل کادمیوم یا جیوه) ، باید جداگانه جمع اوری

شوند.

ـــ ظروف ائروسل را در صورتی که محتویات ان کاملاّ مصرف شده و خالی باشند می توان بات مواد

زائد متداول مراکز بهداشتی و درمانی جمع اوری کرد ، مشروط بر این که این مواد برای سوزاندن

برنامه ریزی نشده باشند.

ـــ مواد زائد رادیواکتیو با سطوح پایین الودگی مثل سواب،سرنگهایی که برای مصارف تشخیصی یا

درمانی بکار برده می شوند را می توان در کیسه های زرد یا ظروف مخصوص مواد زائد عفونی در

صورتی که برای سوزاندن در نظر گرفته شده باشند، جمع اوری کرد.

از انجائیکه هزینه تصفیه و دفع مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی خطرناک عموماّ بیش از 10

برابرمواد زائد معمولی است ، مواد زائد بی خطر مراکز بهداشتی و درمانی باید به شیوه مواد زائد

خانگی در کیسه های زباله سیاه رنگ جمع اوری شوند.


هیچ نوع مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی بجز زائدات نوک تیز نباید در ظروف مخصوص مواد

زائد نوک تیز دفع شوند، چرا که، ظروف مذکور بسیار گرانقیمت تر از کیسه های مخصوص سایر

مواد زائد عفونی هستند. جداسازی این بخش از زائدات در کاهش هزینه های جمع اوری و تصفیه

مواد زائد مراکز بهداشتی و درمانی بسیار موثر است.

وقتی از سرنگهای یکبار مصرف استفاده می شود، پس از مصرف بسته بندی ان باید در ظروف یا

کیسه های مخصوص زباله های معمولی و سرنگ استفاده شده در ظروف زرد رنگ مخصوص مواد

زائد نوک تیز قرار گیرد . در اغلب مواقع سرسوزنهای سرنگها نباید از انها جدا شوند . چنانچه جدا

سازی سرسوزنهای سرنگهای مصرفی لازم باشد ،باید دقت کافی کرد.

ظروف مواد زائد باید هنگامی که سه چهارم حجم انها پر می شود تخلیه شوند.پرسنل مراکز بهداشتی

و درمانی به هیچ وجه نباید در صورت ارتکاب اشتباه هنگام تفکیک مواد زائد برای بیرون اوردن

مواد زائد دفع شده از ظروف یا کیسه های زباله اقدام کنند یا اینکه کیسه ای را داخل کیسه ای دیگر با

رنگ متفاوت قرار دهند.


مدیرت پسماندهای بیمارستانی-قسمت اول

مقدمه

زباله به عنوان یکی از مهمترین الاینده های محیط زیست مورد توجه سیاستگزاران،برنامه ریزان و

مجریان ذیربط در همه ی کشورها میباشد.زیرا جمعیت بشر روز به روز روند افزایشی داشته و به

همان نسبت مقدار تولید زباله در دنیا نیز یک روند صعودی دارد؛ بنابراین مدیریت مواجهه با این ا

لاینده مهم روز به روز پیچیده و زیادتر خواهد شد. تا دهه اخیر روش های دفن زباله، به عنوان

موثرترین روش دفع زباله در بین جوامع مختلف مطرح بوده است، در حالی که امروزه بنابر افزایش

مقدار و کمیت تنوع زباله و نیز کمبود زمین ، روش مزبور از اثربخشی چندانی برخوردار نیست.

به طور کلی شناخت دقیق اجزای متشکله انواع مواد زاید جامد و تعیین مقدار هر یک از انها یکی از

گام های اساسی و مهم در زمینه مدیریت صحیح ایند دسته از مواد زاید میباشد.

در این میان، شناخت کمی و کیفی مواد زاید جامد تولیدی از بیمارستان ها و سایر مراکز بهداشتی

درمانی نظیر : کلینیک های پزشکان و دندانپزشکان و ازمایشگاه های تشخیص طبی به علت وجود

ترکیبات شیمیایی خطرناک و نیز عوامل میکروبی بیماریزا از اهمیت ویژه ای برخوردار میباشد.

بنابراین به منظور مدیریت علمی این دسته از مواد زاید جامد در مراحل مختلف تولید، جمع اوری،

نگهداری، حمل و نقل و دفع شناخت دقیق مقدار و نوع زباله هایی که در هر یک از مراکز بهداشتی و

درمانی و به ویزه بیمارستان ها تولید می شوند، بسیار اساسی خواهد بود.

زباله های بیمارستانی دارای شرایط مدیریت ویژه ای همانند زباله های خطرناک میباشند به گونه ای

که نباید انها را مخلوط با سایر زباله های خانگی دفع نمود. با کمک یک برنامه ی منسجم و اعمال

مدیریت صحیح در جمع اوری زایدات بیمارستانی از بخشهای بیمارستان و نگهداری در محل ذخیره

موقت ، میتوان بخش بزرگی از زباله های بیمارستانی را همانند زباله های خانگی مدیریت نمود.

در بررسی های انجام شده مشخص شده است که در بسیاری از مناطق کشور زباله های بیمارستانی

را همراه با زباله های خانگی دفن می کنند که در این صورت ممکن است منابع ابهای سطحی وزیر

ــ زمینی الوده شده و سلامت انسانها ، دامها و اکوسیستم های طبیعی به خطر بیافتد.

فصل اول

تعاریف و اصطلاحات

1- پسماند :

به مواد جامد ، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته میشود که به طور مستقیم یا غیر مستقیم حاصل از

فعالیت انسان بوده و از نظر تولید کننده زائد تلقی می شود.پسماندها به پنج گروه تقسیم می شوند:

1-1- پسماندهای عادی :

به کلیه پسماندهایی گفته می شود که به صورت معمول از فعالیتهای روزمره انسانها در شهرها ،

روستاها و خارج از انها تولید می شود از قبیل زباله های خانگی و نخاله های ساختمانی.

1-2- پسماندهای ویژه :

به کلیه پسماندهایی گفته می شود که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک از قبیل سمیت ،

بیماریزایی ، قابلیت انفجار یا اشتعال ، خورندگی و مشابه ان به مراقبت ویژه نیاز داشته باشد وان

دسته از پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی ، صنعتی، کشاورزی که نیاز به مدیریت

خاص دارند جزو پسماندهای ویژه محسوب می شوند.

1-3- پسماندهای کشاورزی :

به پسماندهای ناشی از فعالیتهای تولیدی در بخش کشاورزی گفته می شود از قبیل فضولات ، لاشه

حیوانات (دام ، طیور و ابزیان ) محصولات کشاورزی فاسد یا غیر قابل مصرف .

1-4- پسماندهای صنعتی :

به کلیه پسماندهای ناشی از فعالیتهای صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی صنایع گاز ، نفت و

پتروشیمی و نیروگاهی و امثال ان گفته می شود از قبیل براده ها ، سرریزها و لجن های صنعتی .

1-5- پسماندهای پزشکی:

به کلیه پسماندهای عفونی و زیان اور ناشی از بیمارستانها،مراکزبهداشتی،درمانی،ازمایشگاههای


تشخیص طبی وسایر مراکز مشابه گفته میشود. (به غیر از سایر پسماندهای خطرناک)

پسماندهای پزشکی به دو دسته تقسیم می شوند :

1-5-1- زباله های بیمارستانی :

به هر زباله ی جامدی که طی تشخیص ، درمان یا ایمن EPA زباله های بیمارستانی بر اساس نظریه

کردن انسانها یا حیوانات تولید شود گفته می شود. که فقط محدود به موارد زیر نیست:

ــــ بانداژهای جامدی که خاکی یا خونی هستند.

ــــ ظرف های کشت یا دیگر ظرف های شیشه ای

ــــ دستکش های جراحی دور انداخته شده

ــــ وسایل جراحی دور انداخته شده

ــــ سوزن ها ، مواد پاک کننده ظروف کشت و ارگانهای بدنی خارج شده

در تعریف دیگر مواد زاید بهداشتی و درمانی عبارت است از زایدات ناشی از درمان یا سایر عوامل

مربوطه که ممکن است برای کسانی که در تماس با انها هستند خطرناک بوده و یا ایجاد عفونت کند .

اصولاّ به کلیه زباله هایی که به وسیله مراکز بهداشتی و درمانی تولید می شود ، زباله بیمارستانی

میگویند.

دیگر منابع احتمالی تولید کننده زباله مشابه را ازمایشگاههای تحقیقاتی(سرم سازی رازی) ، مطب

پزشکان ، کلنیک ها ، مراکز بیوتکنولوژی ، خانه سالمندان و مراکز نگهداری افراد بیمار تشکیل

می دهند .

1-5-2- زباله های مراکز بهداشتی و درمانی :

اهمیت مواد زاید مراکز بهداشتی و درمانی به خاطر وجود خطرات شدید انتقال بیماری های عفونی و

مسری از طریق بریدگی های موجود در پوست (جراحاتی که بوسیله وسایل تیز مانند تیغ،اسکالپل

بوجود می اید) و یا تماس با مایعات بدن می باشد ، چنانچه در بسیاری از موارد مشاهده شده است

که انتقال بعضی از بیماریها مانند انواع هپاتیت و ایدز به افراد شاغل در مراکز درمانی از طریق

جراحات اتفاقی صورت گرفته است.

بیماریهای عفونی ناشی از زباله های بیمارستانی

ـــــ عفونت های دستگاه گوارشی (که عوامل ان باکتری های روده ای وراه انتقال انها مدفوع و

استفراغ است)

ـــــ عفونتهای دستگاه تنفسی (که عوامل ان مایکوباکتریوم،ویروسها واسترپتوکوکها هستند وراههای

انتقال انها بزاق ،ترشحات بینی و دهان است)

ـــــ عفونتهای چشمی (که عوامل ان ویروسهای ویژه وراه انتقال انها ترشحات چشمی است)

ـــــ عفونتهای پوستی (که عوامل ان استرپتوکوکها و راه انتقال انها چرک و جراحت است)

ـــــ عفونتهای دستگاه تناسلی(که عوامل ان نیسریاگنوره و ویروس هرپس است و راه انتقال انها

ترشحات دستگاه تناسلی است)


فصل دوم

2- انواع زباله ها یا پسماندهای بیمارستانی :

2-1- پسماندهای عفونی :

این پسماند می تواند حاوی پاتوژنها (باکتریها،ویروسها،انگلهایا قارچ)باشند و مقدار انها به اندازه ای

باشد که در میزبان مناسب باعث بیماری شوند. مانند ظروف کشت وذخیره عوامل عفونی در

ازمایشگاهها و مدفوع و یا گازهای استریل و لوله های دیالیز و .......

2-2- پسماندهای پاتولوژیک :

این پسماندها شامل بافت ، اندام ، اجزای بدن ، جنین انسان ، جسد ، خون و سیالهای بدن می شود.

پسماندهای اناتومیک نیز در این دسته قرار می گیرند.

پسماندهای نوک تیز که باعث بریدگی یا جراحت و زخم میشوند از جمله سوزنها ، سوزنهای زیر

پوستی ، تیغ جراحی ، شیشه های شکسته و پنس و .... چه عفونی باشند و چه نباشند جزو

پسماندهای بسیار خطرناک در نظر گرفته می شوند.

2-3- پسماندهای دارویی :

پسماندهای دارویی شامل محصولات دارویی مصرف شده ، تاریخ گذشته ، مصرف نشده ، الوده شده ،

مواد مخدر ، واکسنها ، سرم بی مصرف و .... میشود . همچنین قوطی ، بطری و ظروف دارو ،

دستکش ، ماسک ، لوله و شیشه امپول را در بر می گیرد.

2-4-پسماندهای ژنوتاکسیک :

پسماندهای بسیار خطرناکی هستند که می توانند جهش زا بوده یا باعث ناقص الخلقه زایی و سرطان

شوند . این مواد هم در بیمارستان و هم در خارج از بیمارستان خطرات و مشکلات بسیار جدی را

باعث میشوند و نیاز به توجه ویژه دارند. این مواد شامل داروهای سیتوستاتیک (داروهای درمان


ـــ سرطان ) استفراغ ، ادرار و مدفوع بیماران تحت درمان با این داروها و داروهای شیمیایی و رادیو

ـــ اکتیو می شود.


فصل سوم

3- پسماندهای بیمارستانی از نظر محل تولید

منابع تولید پسماندهای بهداشتی را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد :

3-1- منابع اصلی :

بیمارستانها ، مراکز اورژانس ، مراکز درمانی و مراکز خیریه ، زایشگاهها ، مراکز سرپایی ، مراکز

دیالیز و کمکهای اولیه ، اسایشگاهها ، مراکز انتقال خون ، مراکز پزشکی نظامی ، ازمایشگاههای

پزشکی و بیوتکنولوژی و موسسات مربوطه ، غسالخانه و مراکز کالبد شکافی ، مراکز پژوهشی

حیوانات ، بانک خون می باشد.

3-1-1- درصد وزنی پسماندهای تولید شده بر اساس

: WHO

بر اساس براورد جهانی انجام شده توسط این سازمان مقادیر زیر را برای کشورهای در حال توسعه

اعلام می دارد :

ــــ 80 درصد پسماندهای بهداشتی را می توان پسماند عادی در نظر گرفت و به شیوه ی عادی و

شهری با ان رفتار نمود.

ــــ 15 درصد پسماندهای پاتولوژیک و عفونی

ــــ 1 درصد پسماندهای تیز و برنده

ــــ 3 درصد پسماندهای شیمیایی و یا دارویی

ــــ کمتر از 1 درصد پسماندهای مانند رادیواکتیو یا سیتوستاتیک، دماسنج های شکسته و ....


3-1-2- میزان پسماندهای بیمارستانی شهر تهران :

تولید پسماندهای بیمارستانی در شهر تهران 2 تا 3 برابر شهرهای دیگر کشورهای در حال توسعه

خاورمیانه و افریقا براورد می شود. و به ازای هر تخت بیمارستانی فعال ، رقمی حدود 2.5 تا 3

کیلوگرم پسماند در روز تولید می شود ، در حالی که در شهرهای دیگر همچون قاهره و بیروت این

رقم حدود 1.1 تا 1.3 کیلوگرم است .

بر اساس گزارش (( ارزیابی کلان اقتصادی طرح ساماندهی پسماندهای بیمارستانی )) وزارت بهداشت

در اردیبهشت 85 ، در استان تهران 176 بیمارستان وجود دارد که 58 بیمارستان وابسته به وزارت

بهداشت است ودر انها به ترتیب 28842 و 15174 تخت ثابت و 22053 و 10640 تخت فعال

وجود دارد . بر اساس همین گزارش تولید پسماند به ازای هر تخت 7.2 کیلوگرم است .

که اکثر بیمارستانها مجهز به زباله سوز هستند و یا اینکه زباله های خود را به بیمارستان مجهز به

زباله سوز منتقل می کنند.