رویکرد راهبردی در مدیریت اجرایی پسماندهای شهر تهران(نويسنده: علي اكبر نوروزي)
کلان شهر تهران به دلیل ویژگیهای خاص از
نظر موقعیت جغرافیایی ، جمعیت مستقر و سیال ، شرایط فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی ،
استقرار دولت و و تمرکز قوا در آن ؛همچنین پدیده ی حاشیه نشینی و سکونتگاههای غیر
رسمی در مسیر پیشبرد مدیریت جامع پسماند
مصوب شورای اسلامی شهر تهران و رسیدن به اهداف آن دشواریهایی را پیش رو دارد .
استقرار و نزدیکی نهادهای فرادستی دولتی
و استانی در شهر تهران از یک سو فرصتی است که با حمایت فنی و اقتصادی و تسهیل روند
اجرایی از برنامه مذ کور با رعایت قوانین و مقررات موضوعه بالادستی نظیر قانون
مدیریت پسماندها و آیین نامه اجرایی آن ، اجرای آن را تسهیل نماید و از دیگر سو
تهدید است؛ در صورتی که دولت با مداخله نابهنگام باعث تضعیف استقلال مدیریت شهری در اجرای این طرح شود.
هر طرح کامل و جامعی در زمان تصویب و بادر
نظر گرفتن شرایط موجود با پیش بینی آینده
بسته شده است و در ادامه مسیر احتمال پیشامد هر موضوعی می رود . لذا به نظر می رسد
گر چه چهارچوب اجرایی طرح جامع مدیریت پسماندمشخص است ولی به تدریج درمقام اجرا و
در حال پیش روی به سوی اهداف تعیین شده بایستی بصورت راهبردی هر مانعی را با تدبیر
و انعطاف لازم و لحاظ شرایط موجود ضمن بیاد
داشتن هدف نهایی از سر راه برداشت.
در طرح جامع مدیریت پسماند ، شهرداری
تهران و سازمان مدیریت پسماند ها ( بازیافت و تبدیل مواد ) نقش اساسی دارد.با
نگاهی به آمار تولید 7500 تنی زباله تهران که قریب به 70 % آن شامل پسماندهای آلی
( تر) می باشد این جایگاه اهمیت پیدا می کند.
چالشهای این موضوع؛ جبهه ی گشوده ای است بر روی
مدیران و همچنین فعالان زمینه پسماند که هنر خویش را در یافتن و اجرای راههای غلبه
بر مشکل تفکیک از محل تولید ، بازیافت و تبدیل آن به فرآورده های قابل استفاده
نظیر کمپوست یا خوراک دام میسر سازند.
در این مسیر ساماندهی افرادی که به زباله
دزدها شهرت دارند امری گریز ناپذیر و راه حل پیشنهادی آن تجمیع اینگونه افراد در
قالب شرکتهایی تحت نظر شهرداری و با ارتقای مستمر کیفیت خدمات رسانی آنان به
شهروندان و محیط زیست شهری و با استفاده از ارائه آموزشهای شغلی به آنان است.
جایگاه مهم و مشکل آفرین پسماندها بی شک، پسماندهای ناشی از ارائه خدمات
مراکز بهداشتی و درمانی (ویژه پزشکی) است که بصورت روز افزونی در حال افزایش است و
در صد قابل توجهی از پسماندهای شهر تهران را شامل می شود . مدیریت صحیح آن نیازمند
نقش آفرینی فعال تر دانشگاه علوم پزشکی در این زمینه می باشد . این موضوع با تصویب
و ابلاغ ضوابط اجرایی مدیریت پسماندهای پزشکی تسهیل شده است.
پسماندهای ویژه و خطرناک که در مراکز کوچک و
بزرگ صنعتی و یا خدماتی تولید می شود و بصورت مشخص نمونه ی قابل ذکر آن پسماندهای
الکترونیکی می باشد. اینگونه پسماندها بدلیل خطرزایی برای انسان و محیط زیست
بایستی تحت تدابیر ویژه و بر اساس ضوابط مشخص، در قالب طرح جامع مدیریت شوند. متاسفانه
ضوابط مدیریت اجرایی اینگونه پسماندها علیرغم تاکید قانونی تاکنون تصویب و ابلاغ
نشده است .
گروه دیگری از پسماندها ، ضایعات کشاورزی
تحت مدیریت شهرداری تهران است که نیازمند مدیریت خاص و در جهت استفاده بهینه از
منابع آلی به منظور بازگردانی به چرخه تولید یا استحصال انرژی از آن است.
سازمان بازیافت شهرداری تهران تاکنون
علاوه بر مدیریت اجرایی پسماندهای خدماتی شهری و کشاورزی و با وجود نداشتن وظیفه
قانونی عملا مدیریت اجرایی پسماندهای ویژه و پزشکی را نیز برعهده داشته است که جای
سپاسگزاری دارد. در پایان ذکر این نکته لازم است که علاوه بر تاکید بر آموزش همه
جانبه و فراگیر در کلیه ی سطوح ( سنین واقشا ر) و درهرحالتی جلب مشارکت تولید
کنندگان پسماند بخصوص اماکن عمومی و مراکز تجمع انسانی مثل مراکز آموزشی، نظامی و
انتظامی ، اتحادیه های اصناف ، سازمان نظام پزشکی ، سازمان صنفی رایانه ای ، اماکن
و مراکز دولتی ،کارگاه ها و کارخانجات و سایر سازمانها و نهادهای مستقر ضروری
است.
+ نوشته شده در شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۸۸ ساعت 22:7 توسط شکوفه بسیم
|